Medisch attest (zwangerschapsverklaring).
Origineel
Medisch attest (zwangerschapsverklaring). 20 januari 1943. [Bovenaan rechts, handgeschreven:] pl. vzg Gangpanas [?]
ATTEST
Ondergeteekende E. Ricardo
arts v. d. Waalsstraat 53
vroedvrouw (straat en huisnummer)
te Amsterdam, verklaart zich persoonlijk ervan overtuigd te hebben dat :
Elisabeth Wagenaar
echtgenoote van M. Noach
wonende Bankastraat 34^h
(straat en huisnummer) te
Amsterdam, die zich met haar persoonsbewijs No. 614046 heeft gelegitimeerd,
circa 8 maanden zwanger is.
AMSTERDAM, den 20 januari 1943
[Blauwe stempel rechtsboven:]
GEZIEN
DE INSPECTEUR,
[Signatuur: de Hart]
[Grote paarse stempel linksonder:]
No. /103/12/1 M. 1943 ^20/_3
[Signatuur middenonder:] E Ricardo.
(Handteekening)
[Handgeschreven rechtsonder:] vBergen 1/2 1943
[Drukkerij-informatie linksonder:]
D.K. 135
Stadsdrukkerij Amsterdam
19856-10-42-700 blocs à 50 bladz. * Doel van het document: Dit attest diende als officieel bewijs van zwangerschap voor Elisabeth Wagenaar. In de context van 1943 werd een dergelijke verklaring vaak door Joodse burgers gebruikt bij de aanvraag van een 'Sperre' (vrijstelling van deportatie) of voor extra rantsoenen.
* Administratieve sporen: De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" wijst op controle door het bevolkingsregister of een inspectie-instantie. De grote paarse stempel met de "M" en de datum "20/3" (20 maart) suggereert dat het document is verwerkt in een systeem voor de registratie van Joden of een medische administratie (mogelijk de 'Meldestelle').
* Personen: De arts, Emmanuel Ricardo, was een Joodse huisarts in Amsterdam. Het adres Bankastraat 34 ligt in de Indische Buurt, een wijk waar in die tijd veel Joodse gezinnen woonden. Dit document is een tastbaar overblijfsel van de bureaucratische terreur tijdens de Holocaust in Nederland. Elisabeth Wagenaar (geboren 1920) was op het moment van schrijven hoogzwanger. Uit historische bronnen (Joods Monument) blijkt dat haar dochter, Mirjam Noach, inderdaad op 19 maart 1943 werd geboren — nagenoeg exact op de datum die in de paarse stempel is bijgeschreven.
De tragische context is dat dergelijke attesten uiteindelijk zelden bescherming boden. Het gezin Noach-Wagenaar werd later in 1943 opgepakt en gedeporteerd. Elisabeth, haar echtgenoot Mozes Noach en hun baby Mirjam werden op 17 september 1943 in Auschwitz vermoord. Ook de arts, Dr. Ricardo, overleefde de oorlog niet; hij kwam om in Bergen-Belsen. E. Ricardo M. Noach
Samenvatting
- Doel van het document: Dit attest diende als officieel bewijs van zwangerschap voor Elisabeth Wagenaar. In de context van 1943 werd een dergelijke verklaring vaak door Joodse burgers gebruikt bij de aanvraag van een 'Sperre' (vrijstelling van deportatie) of voor extra rantsoenen.
- Administratieve sporen: De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" wijst op controle door het bevolkingsregister of een inspectie-instantie. De grote paarse stempel met de "M" en de datum "20/3" (20 maart) suggereert dat het document is verwerkt in een systeem voor de registratie van Joden of een medische administratie (mogelijk de 'Meldestelle').
- Personen: De arts, Emmanuel Ricardo, was een Joodse huisarts in Amsterdam. Het adres Bankastraat 34 ligt in de Indische Buurt, een wijk waar in die tijd veel Joodse gezinnen woonden.
Historische Context
Dit document is een tastbaar overblijfsel van de bureaucratische terreur tijdens de Holocaust in Nederland. Elisabeth Wagenaar (geboren 1920) was op het moment van schrijven hoogzwanger. Uit historische bronnen (Joods Monument) blijkt dat haar dochter, Mirjam Noach, inderdaad op 19 maart 1943 werd geboren — nagenoeg exact op de datum die in de paarse stempel is bijgeschreven.
De tragische context is dat dergelijke attesten uiteindelijk zelden bescherming boden. Het gezin Noach-Wagenaar werd later in 1943 opgepakt en gedeporteerd. Elisabeth, haar echtgenoot Mozes Noach en hun baby Mirjam werden op 17 september 1943 in Auschwitz vermoord. Ook de arts, Dr. Ricardo, overleefde de oorlog niet; hij kwam om in Bergen-Belsen.