Archief 745
Inventaris 745-418
Pagina 242
Dossier 17
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte doorslag van een officiële brief/vergunning.

7 april 1943. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). Aan: Den Heer J. Jacobs, Tilanusstraat 41 III, Amsterdam-Oost.

Origineel

Getypte doorslag van een officiële brief/vergunning. 7 april 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). Den Heer J. Jacobs, Tilanusstraat 41 III, Amsterdam-Oost. [Linkerbovenzijde, handgeschreven in potlood:]
Verzonden 8/4

[Midden bovenaan, handgeschreven in potlood:]
Imp 3 x

[Rechtsbovenaan, getypt:]
SV

[Linkerzijde, getypt:]
103/16/2 M.

[Rechterzijde, getypt:]
7 April 1943.

[Geadresseerde, getypt:]
den Heer J. Jacobs
Tilanusstraat 41 III
Amsterdam-Oost
wijk 11

[Inhoud brief, getypt:]
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Hiermede
verleen ik U xxxxx tot wederopzegging toestemming zich op Uw
plaats op de markt(xx) Gaaspstraat
te laten bystaan - niet vervangen - door B. Godschalk, geboren
26 September 1915, wonende Tilanusstraat 41 III te Amsterdam.

De Directeur, Dit document is een officiële administratieve handeling uit de bezettingsperiode. Enkele opvallende kenmerken:

  • Overgetypte delen: De kruisjes (x) wijzen op het gebruik van een standaardformulier of doorslag waarbij tekst die niet van toepassing was ("Naar aanleiding van Uw brief d.d.", "hierbij") is weggetypt.
  • Invulwerk: De tekst in een zwaarder lettertype (Gaaspstraat, B. Godschalk...) duidt op de specifieke gegevens die in het sjabloon zijn ingevuld.
  • "Bystaan - niet vervangen": De nadruk ligt op assistentie. De vergunninghouder (Jacobs) moet zelf aanwezig blijven; Godschalk mag hem slechts helpen, niet zijn plaats volledig overnemen. Dit was een strikte regel in de marktverordeningen van die tijd.
  • Identieke adressen: De vergunninghouder en de assistent wonen op hetzelfde adres (Tilanusstraat 41-III). Dit wijst op een gezinsband of een nauwe persoonlijke relatie. * De Tweede Wereldoorlog: De datum, april 1943, markeert een dieptepunt in de geschiedenis van Amsterdam. De grootschalige deportaties van Joodse burgers waren in volle gang.
  • Joodse Markten: De Gaaspstraat (gelegen in de Transvaalbuurt) was een van de locaties die door de bezetter waren aangewezen als "Joodse markt". Sinds eind 1941 mochten Joodse kooplieden alleen nog op specifieke, afgezonderde markten staan, en mochten Joodse klanten alleen daar hun inkopen doen.
  • De personen: Zowel Jacobs als Godschalk zijn namen die veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam. De Tilanusstraat lag in het hart van de Joodse buurt in Oost. Het feit dat er in april 1943 nog een vergunning wordt verleend voor "bijstand" op een markt, toont de bureaucratische continuïteit aan, zelfs terwijl de doelgroep van deze vergunning stelselmatig werd afgevoerd.
  • Historische betekenis: Dit document is een tastbaar bewijs van de pogingen van Joodse Amsterdammers om onder extreem moeilijke omstandigheden hun dagelijks bestaan en inkomen zo lang mogelijk voort te zetten.

Samenvatting

Dit document is een officiële administratieve handeling uit de bezettingsperiode. Enkele opvallende kenmerken:

  • Overgetypte delen: De kruisjes (x) wijzen op het gebruik van een standaardformulier of doorslag waarbij tekst die niet van toepassing was ("Naar aanleiding van Uw brief d.d.", "hierbij") is weggetypt.
  • Invulwerk: De tekst in een zwaarder lettertype (Gaaspstraat, B. Godschalk...) duidt op de specifieke gegevens die in het sjabloon zijn ingevuld.
  • "Bystaan - niet vervangen": De nadruk ligt op assistentie. De vergunninghouder (Jacobs) moet zelf aanwezig blijven; Godschalk mag hem slechts helpen, niet zijn plaats volledig overnemen. Dit was een strikte regel in de marktverordeningen van die tijd.
  • Identieke adressen: De vergunninghouder en de assistent wonen op hetzelfde adres (Tilanusstraat 41-III). Dit wijst op een gezinsband of een nauwe persoonlijke relatie.

Historische Context

  • De Tweede Wereldoorlog: De datum, april 1943, markeert een dieptepunt in de geschiedenis van Amsterdam. De grootschalige deportaties van Joodse burgers waren in volle gang.
  • Joodse Markten: De Gaaspstraat (gelegen in de Transvaalbuurt) was een van de locaties die door de bezetter waren aangewezen als "Joodse markt". Sinds eind 1941 mochten Joodse kooplieden alleen nog op specifieke, afgezonderde markten staan, en mochten Joodse klanten alleen daar hun inkopen doen.
  • De personen: Zowel Jacobs als Godschalk zijn namen die veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam. De Tilanusstraat lag in het hart van de Joodse buurt in Oost. Het feit dat er in april 1943 nog een vergunning wordt verleend voor "bijstand" op een markt, toont de bureaucratische continuïteit aan, zelfs terwijl de doelgroep van deze vergunning stelselmatig werd afgevoerd.
  • Historische betekenis: Dit document is een tastbaar bewijs van de pogingen van Joodse Amsterdammers om onder extreem moeilijke omstandigheden hun dagelijks bestaan en inkomen zo lang mogelijk voort te zetten.

Kooplieden in dit dossier 100

A + B en Veldsla Waterlooplein 40 %
A. Geboorte Waterlooplein 40
A. en B., kropsla en spinazie Waterlooplein 40 %
Allington Pippin Waterlooplein 50
Ananas Reinette Waterlooplein 40
L. Blitz Waterlooplein 25
alias "Joost"). Waterlooplein
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel Waterlooplein 50%
Augurken I, II, III, IV, I en II stippel en III en IV stippel Waterlooplein -
Augurken I, II, III & IV, " I, II, III & IV stippel Waterlooplein
I.J. Velleman Waterlooplein " 2.40
R. Bath Waterlooplein 45
Bellefleur Brabantsche Waterlooplein 45
Bellefleur Engelsche (Koningszuur) Waterlooplein 47
Bellefleur Limburgsche Waterlooplein 47
Belle Lucrative (Seigneur d'Esperen) Waterlooplein 40
Beucke's Butterbirne (Beurré Beucke) Waterlooplein 40
Lucas Caransa Waterlooplein 50
Beurré Clairgeau Waterlooplein 45
Beurré d'Amanlis Waterlooplein 47
T. Diels Waterlooplein 47
Beurré Dilly Waterlooplein 43
Beurré Durondeau (Beurré de Tongres) Waterlooplein 45
Beurré Hardy Waterlooplein 45
Beurré Lebrun Waterlooplein 45
Beurré Superfin Waterlooplein 47
B. Blijham Waterlooplein 42
Bezy de Chaumontel Waterlooplein 40
Bezy von Schonauwen (Vijgenpeer) Waterlooplein 40
Bieten (gekookt) Waterlooplein 87. :
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1