Officiële brief / circulaire. 8 juli 1943. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit, Laan Copes van Cattenburch 62, 's-Gravenhage. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit
Laan Copes van Cattenburch 62, 's-Gravenhage - Tel. 557480

Afd.: AFZET.
Dict.: KFF.
No. G 102 / '43.
Toestel 48.

's-Gravenhage, 8 Juli 1943.

No. 105 / 2 / 22 M. 1943 12/7 [handstempel]

Aan de Veilingen.

Mijne Heeren,

Onder verwijzing naar onze circulaire No. 331/'42 d.d. 31 Juli deelen wij U mede, dat de heer C. O. Kleeser, Willem van Hillegaersbergstraat 6, Rotterdam, als Verwaltungstreuhänder is aangewezen voor de Fa. Gebrs. Fransman, Rembrandtstraat 8, Rotterdam.
De heer Kleeser treedt dus in de plaats van den heer Otto Wachter, Statenweg 173 a te Rotterdam.
Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan de afnemers van de uitgesloten Joodsche firma, zullen de toewijzingen aan den Heer Kleeser moeten overgaan.
Voorts deelen wij U in aansluiting op onze circulaire No. 596/'41 d.d. 10 December mede, dat het aan de volgende handelaren zal zijn verboden den handel in groenten en/of fruit in den ruimsten zin des woords uit te oefenen:

GERRIT WIERKS, kleinhandelaar, Jurriaan Kokstraat 61, 's-Gravenhage, van 22 Juni 1943 tot 22 September 1943.

ADRIANUS GERARDUS ZAAT, kleinhandelaar, Halewijnplein 48, Voorburg, van 2 Juli 1943 tot 2 Augustus 1943.

JOHANNES ALTENA, groothandelaar, Spionkopstraat 54, 's-Gravenhage, van 23 Juni 1943 tot 23 Juni 1944.

THEODORUS ABRAHAM POUW, groothandelaar-commissionnair, Meidoornweg 63 te Badhoevedorp, van 15 Juli 1943 tot 15 Juli 1948.

Wij verzoeken U, voor zoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen, als bedoeld in bovengenoemde circulaires.

Hoogachtend,
BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:

[Signatuur / Handtekening]

(A) 27701/7 - 17 - '43 - K 998 De brief bevat twee belangrijke administratieve mededelingen die typerend zijn voor het economische beheer tijdens de bezetting:

1. Aanstelling van een Treuhänder: De brief meldt de vervanging van een bewindvoerder voor de firma Gebrs. Fransman. De term "Verwaltungstreuhänder" en de expliciete omschrijving van het bedrijf als een "uitgesloten Joodsche firma" wijzen op het proces van onteigening. De Treuhänder nam de zakelijke leiding over van de Joodse eigenaren, die hun recht op bezit en handel verloren hadden. Alle toewijzingen (producten/quota) van de veiling moesten voortaan via deze bewindvoerder lopen.
2. Uitsluiting van handelaren: De tweede helft van de brief bevat een lijst van handelaren aan wie een tijdelijk of langdurig beroepsverbod is opgelegd. Hoewel de specifieke overtredingen niet worden genoemd, ging het in dergelijke gevallen meestal om overtredingen van de distributiewetten, zoals prijsopdrijving of 'zwarte handel'. De strafmaat varieert aanzienlijk: van een maand schorsing voor Zaat tot een zeer zware straf van vijf jaar voor Pouw. Dit document stamt uit juli 1943, een fase in de bezetting waarin de economische uitsluiting van Joodse burgers nagenoeg voltooid was. De Fa. Gebrs. Fransman was een bekende Rotterdamse vruchthandel. De 'arisering' van dergelijke bedrijven was een systematisch proces om Joods kapitaal en invloed uit de economie te verwijderen (Entjudung), vaak als voorbode van de fysieke deportatie van de eigenaren.

Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit was een zogeheten publiekrechtelijk lichaam dat door de bezetter naar Duits model was ingericht om de totale controle over de voedselketen te behouden. In een tijd van schaarste en distributie was absolute controle over de veilingen en de handelaren cruciaal voor de Duitse oorlogsindustrie en de voedselvoorziening. Dergelijke circulaires zorgden ervoor dat handelaren die zich niet aan de regels hielden of die op basis van hun afkomst werden uitgesloten, onmiddellijk werden afgesneden van hun voorraden bij de veilingen. Kleeser treedt (De heer) O. Kleeser Bedrijfschap