Officiële prijslijst/bekendmaking.
Origineel
Officiële prijslijst/bekendmaking. 15 januari 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGSVEREENIGING.
D I R E C T I E . No. 105/3/3 M. 1943
Dict.FA./AK1.
No. 5/1943.
Rb.V.V.O.
's-Gravenhage, 15 Januari 1 9 4 3 .
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt het bestuur der Nederlandsche Groenten- en Fruit- centrale bekend :
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld met ingang van Dinsdag 19 Januari 1 9 4 3 .
| Product | Specificatie | Eenheid | Prijs |
|---|---|---|---|
| KOOLRABI | |||
| m. lof glas | II boven 4 cm. ø | per 100 st. | f. 8.-- |
| ROODE KOOL | " 100 kg. | " 6.80 | |
| SAVOYE KOOL | (geel) | " 100 " | " 6.40 |
| WITTE KOOL | " 100 " | " 4.60 | |
| PEEN zonder LOF (roode) | Sorteering II v. 51-200 gr. ongewasschen | " 100 " | " 5.-- |
| III v. 201-500 gr. ongewasschen | " 100 " | " 4.-- | |
| IV boven 500 gr. ongewasschen | " 100 " | " 3.40 | |
| WITTE UIEN A. | " 100 " | " 7.50 | |
| WITTE UIEN B. | " 100 " | " 6.-- | |
| SCHORSENEEREN I | " 100 " | " 18.-- | |
| SCHORSENEEREN II | " 100 " | " 11.50 | |
| KNOLSELDERIJ | |||
| zonder lof | boven 6 cm. ø | " 100 " | " 11.-- |
| SPRUITKOOL | (ongeschoond) | " 100 " | " 19.-- |
| PREI | (boven 15 mm.) | " 100 " | " 8.10 |
| KOOLRAPEN A. | " 100 " | " 2.90 | |
| KOOLRAPEN B. | " 100 " | " 2.30 | |
| VELDSLA | " 100 " | " 30.-- | |
| PEEN zonder LOF (gele) | " 100 " | " 3.30 | |
| KROTEN | Sort. I tot 1/2 kg. per stuk | " 100 " | " 5.60 |
| " II van 1/2-1 " " | " 100 " | " 4.10 | |
| " III " 1-1 1/2 " " | " 100 " | " 3.30 |
APPELEN :
| Groep | Ras | IA. | A. | B. |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| Groep I: | Cox Oranje Pippin enz. per 100 kg. | f. 68.-- | f. 49.-- | f. 29.50 |
| " II: | Goudreinetten " " 100 " | " 49.-- | " 36.-- | " 23.-- |
| " III: | Brab. bellefleur " " 100 " | " 43.-- | " 33.-- | " 20.50 |
| " IV: | Jacques Lebel " " 100 " | " - | " 29.50 | " 20.50 |
| " V: | overige soorten " " 100 " | " - | " 26.50 | " 17.-- |
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximum-prijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs. De maximumprijs voor het afwijkende product is niet van toepassing op de producten koolrapen, witte uien en appelen, daar hiervoor "B" kwaliteiten zijn vastgesteld.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN.
Voor de volgende producten gelden de daarbij vermelde maximumprijzen voor het binnenland. Dit document is een officiële prijsvaststelling voor groenten en fruit tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het bevat een gedetailleerde lijst met exportprijzen naar Duitsland voor diverse wintergroenten (zoals koolsoorten, wortelen, uien en knolselderij) en appelen.
De kernpunten zijn:
1. Export naar Duitsland: De prijzen zijn specifiek vastgesteld voor de gedwongen export naar de bezetter.
2. Koppeling aan binnenlandse markt: De exportprijzen fungeren direct als de maximumprijzen voor de Nederlandse binnenlandse markt. Dit was een methode om de prijzen te beheersen en te voorkomen dat producten op de binnenlandse markt meer zouden opbrengen dan bij export.
3. Kwaliteitsdifferentiatie: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt in sortering (bijv. grootte in cm, gewicht in grammen) en kwaliteitsklassen (IA, A, B).
4. Prijsbeheersing: Voor producten van mindere kwaliteit ("afwijkende kwaliteit") wordt de prijs wettelijk beperkt tot 80% van de vastgestelde prijs. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) stond de economie volledig in het teken van de Duitse oorlogsvoering. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC) was een overheidsorgaan dat de controle over de productie en distributie van tuinbouwproducten uitvoerde.
Onder het bewind van de Gemachtigde voor de Prijzen en het Departement van Landbouw en Visscherij werd een streng distributiesysteem en een stelsel van maximumprijzen ingevoerd. Dit had twee doelen: enerzijds de Nederlandse bevolking van een minimum aan voedsel voorzien tegen betaalbare (maar gereguleerde) prijzen, en anderzijds een constante stroom van voedsel naar Duitsland garanderen.
Begin 1943 was de voedselsituatie in Nederland al nijpend. Door de exportprijzen gelijk te stellen aan de binnenlandse maximumprijzen, werd getracht de zwarte handel in te dammen, hoewel deze in de praktijk juist door de schaarste en prijscontroles floreerde. De vermelding van "Duitschland" in officiële documenten illustreert hoe openlijk de economische exploitatie van Nederland destijds was georganiseerd.