Officieel schrijven / Prijscourant (circulaire).
Origineel
Officieel schrijven / Prijscourant (circulaire). 12 februari 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.
D I R E C T I E .
Dict. FA./AKI.
No. 21/'43.
Rb. V.V.O.
No. 105/3/6 M. 1943 13/2 [stempel] 's-Gravenhage, 12 Februari 1 9 4 3.
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend :
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld met ingang van Dinsdag 16 Februari 1 9 4 3.
| Product | Specificatie | Eenheid | Prijs (f.) |
|---|---|---|---|
| RAAPSTELEN | (glas) | per 100 kg. | f. 42.— |
| KOOLRABI | |||
| m. lof glas | II A. boven 4 cm. ø | " 100 st." | 9.50 |
| " " " | II B. " 4 " ø | " 100 " " | 7.50 |
| ROODE KOOL | " 100 kg." | 7.80 | |
| SAVOYE KOOL | (geel) | " 100 " " | 7.20 |
| WITTE KOOL | " 100 " " | 5.40 | |
| PEEN zonder | |||
| LOF (roode) | Sorteering II v. 51-200 gr. ongew. | " 100 " " | 5.40 |
| " " | " III v. 201-500 " " | " 100 " " | 4.30 |
| " " | " IV boven 500 " " | " 100 " " | 3.60 |
| WITTE UIEN | " 100 " " | 8.10 | |
| SCHORSENEEREN I | " 100 " " | 18.80 | |
| SCHORSENEEREN II | " 100 " " | 12.— | |
| KNOLSELDERIJ | |||
| zonder lof | (boven 6 cm. ø) | " 100 " " | 12.— |
| SPRUITKOOL | (ongeschoond) | " 100 " " | 21.— |
| PREI | (boven 15 mm. ø) | " 100 " " | 9.— |
| KOOLRAPEN A. | " 100 " " | 3.30 | |
| KOOLRAPEN B. | " 100 " " | 2.60 | |
| VELDSLA | " 100 " " | 35.— | |
| PEEN zonder | |||
| LOF (gele) | " 100 " " | 3.50 | |
| KROTEN | Sort. I tot 1/2 kg. per stuk | " 100 " " | 6.— |
| " | " II van 1/2 - 1 " " " | " 100 " " | 4.50 |
| " | " III " 1 - 1 1/2 " " " | " 100 " " | 3.50 |
APPELEN : IA. A.
Groep I: Cox Oranje Pippin enz. per 100 kg. f. 74.— f. 53.—
" II: Goudreinetten " " 100 " " 53.— " 40.—
" III: Brab.bellefleur " " 100 " " 47.— " 37.—
" IV: Jacques Lebel " " 100 " " — " 32.50
" V: overige soorten " " 100 " " — " 29.50
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximum-prijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80 % van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs. De maximumprijs voor het afwijkende product is niet van toepassing op de producten koolrapen, koolrabi en appelen, daar hiervoor "B" kwaliteiten zijn vastgesteld.
z.o.z.
[Linksonder:] (A) 21976 - '42 - K 983 * Economische Regie: Het document is een treffend voorbeeld van de geleide economie en strakke prijsbeheersing tijdens de Tweede Wereldoorlog. De prijzen werden niet door de markt bepaald, maar door bureaucratische organen onder toezicht van de bezetter.
* Prioriteit Export: De tekst opent direct met de prijzen voor export naar Duitsland. In deze fase van de oorlog werd een groot deel van de Nederlandse agrarische productie opgeëist voor de Duitse voedselvoorziening.
* Prijskoppeling: Opvallend is dat de exportprijzen direct worden doorgetrokken naar de binnenlandse markt als maximumprijzen. Dit was bedoeld om de inflatie in de hand te houden en te voorkomen dat handelaren hogere winsten zouden maken op de schaarse binnenlandse markt.
* Nauwkeurige Classificatie: De mate van detail (afmetingen in mm en cm, gewichtsklassen voor peen en kroten) toont aan hoe diep de controle op de productie reikte. Kwaliteit werd strikt gedefinieerd om prijsfraude tegen te gaan.
* Valuta: De genoemde prijzen zijn in guldens (f.). De "z.o.z." onderaan wijst op een vervolg van de lijst op de achterzijde, wat de omvang van de prijsregulering onderstreept. Dit document dateert van februari 1943, een periode waarin de tekorten in Nederland nijpend werden en de druk vanuit Duitsland om goederen te leveren toenam. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een zogenaamd 'productschap', een orgaan dat door de bezetter en de meewerkende Nederlandse bureaucratie werd ingezet om de voedselketen te beheersen.
De Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij (destijds de pro-Duitse J.M.S. Louwes of de onder Duitse curatele staande ambtelijke top) en de Gemachtigde voor de Prijzen hadden de absolute controle over wat boeren en veilingen mochten ontvangen voor hun producten. Dit systeem van prijs- en distributiebeheersing was essentieel voor de handhaving van het distributiestelsel (de bonkaarten) en om de zogeheten "Wirtschaftsraum" van het Derde Rijk van voedsel te voorzien. De genoemde veilingverenigingen waren verplicht zich aan deze tarieven te houden bij de afslag. J.M.S. Louwes