Officiële bekendmaking/circulaire betreffende prijsvaststelling.
Origineel
Officiële bekendmaking/circulaire betreffende prijsvaststelling. 2 april 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGSVEREENIGING.
D I R E C T I E
Dict.FA./AKl.
No.43/'43.
Rb.V.V.O.
[Stempel in blauw/paars:] No. 105/3/13 M. 1943 3/3
's-Gravenhage, 2 April 1 9 4 3 .
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend.
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld met ingang van Dinsdag 6 April 1 9 4 3 .
| Product | Specificatie | Eenheid | Prijs (f.) |
|---|---|---|---|
| KROPSLA (glas) | Sort.I boven 15 kg.per 100 st. | per 100 st. | 10.— |
| Sort.II van 13-15 kg. per 100 st. | " 100 " | 8.50 | |
| SPINAZIE | (blad) | " 100 kg. | 20.— |
| RADIJS | (glas) | " 100 bs. | 4.20 |
| RAAPSTELEN | (glas) Sorteering I boven 25 cm. | " 100 kg. | 23.— |
| " " II van 20-25 " | " 100 " | 19.— | |
| KOOLRABI | I boven 6 cm. ø | " 100 st. | 14.— |
| m. lof glas | II van 4-6 " ø | " 100 " | 13.— |
| III van 2-4 " ø | " 100 " | 6.— | |
| ROODE KOOL | " 100 kg. | 9.30 | |
| SAVOYE KOOL | (geel) | " 100 " | 8.60 |
| WITTE KOOL | " 100 " | 6.60 | |
| PEEN z.lof | Sort.II v.51-200 gr.ongewasschen | " 100 " | 6.— |
| (roode) | " III " 201-500 " " | " 100 " | 4.90 |
| " IV boven 500 " " | " 100 " | 4.10 | |
| SCHORSENEEREN I | " 100 " | 19.— | |
| SCHORSENEEREN II | " 100 " | 12.— | |
| PREI | (boven 15 mm.ø) | " 100 " | 10.— |
| KOOLRAPEN A. | " 100 " | 4.— | |
| KOOLRAPEN B. | " 100 " | 3.20 | |
| KROTEN | Sort.I tot ½ kg.per stuk | " 100 " | 6.— |
| " II van ½-1 " " " | " 100 " | 4.50 | |
| " III " 1-1½" " " | " 100 " | 3.50 | |
| KOMKOMMERS | " I vanaf 43 kg.per 100 stuks | " 100 st. | 42.— |
| (KAS) | " II van 36-43 " " 100 " | " 100 " | 31.50 |
| " III " 30-36 " " 100 " | " 100 " | 21.— |
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximum-prijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80 % van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs. De maximumprijs voor het afwijkende product is niet van toepassing op het product koolrapen, daar hiervoor "B" kwaliteit is vastgesteld.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN.
Voor de volgende producten gelden de daarbij vermelde maximumprijzen voor het binnenland.
z.o.z.
[Linksonder:] (A) 21976 - '42 - K 983 * Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gangbare spelling (de spelling-Marchant, herkenbaar aan de buigings-n en de 'ch' in woorden als 'Nederlandsche' en 'Visscherij').
* Vormgeving: Typisch bureaucratisch document uit de jaren '40, geproduceerd op een typemachine. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (ditto-tekens) om herhalingen in de tabel te voorkomen.
* Inhoudelijke details: Het document specificeert prijzen per gewicht (kg), aantal (stuks) of bos (bs) voor verschillende kwaliteitsklassen (Sorteering I, II, III). Opvallend is de gedetailleerde sortering op basis van gewicht of diameter (bijv. koolrabi en prei).
* Prijsbeleid: De exportprijzen naar Duitsland dienen direct als de maximumprijzen voor de Nederlandse markt. Er is een vaste korting van 20% (de prijs is 80% van het origineel) voor producten van mindere kwaliteit. Dit document is een direct overblijfsel van de economische ordening tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
- Geleide Economie: Tijdens de bezetting stond de Nederlandse landbouw volledig in dienst van de oorlogseconomie. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (NGFC) was het centrale orgaan dat toezicht hield op de teelt, distributie en prijsvorming.
- Export naar Duitsland: Een aanzienlijk deel van de Nederlandse productie was bestemd voor export naar nazi-Duitsland. De prijzen werden centraal vastgesteld om de Duitse afnemer te garanderen van aanvoer tegen voorspelbare kosten.
- Distributie en Schaarste: Door maximumprijzen vast te stellen voor de binnenlandse markt probeerde de bezetter inflatie en zwarte handel te beteugelen, hoewel schaarste er in de praktijk toe leidde dat veel producten alleen nog via de zwarte markt of op de bon verkrijgbaar waren.
- Bestuurlijke Hiërarchie: De tekst vermeldt de goedkeuring van de Secretaris-Generaal en de Gemachtigde voor de Prijzen. Dit onderstreept de autoritaire, top-down structuur van het landsbestuur onder toezicht van de bezetter, waarbij ambtenaren de instructies van de bezettingsmacht uitvoerden.