Archiefdocument
Origineel
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.
D I R E C T I E
Dict.FA./AKl.
No.52/'43.
Rb.V.V.O.
No. 105/3/19 M. 1943 Z/5 [Blauwe stempel]
's-Gravenhage, 14 Mei 1 9 4 3 .
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend.
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld, met ingang van Dinsdag 18 Mei 1943 :
| Product | Kwaliteit/Specificatie | Eenheid | Prijs (f.) |
|---|---|---|---|
| PLATGLASKOMKOMMERS | (groen, wit en geel) | ||
| Sort.I A vanaf 75 kg.p.100 stuks | p.100 st. | 24.— | |
| " I van 65-75 " " 100 " | " 100 " | 21.— | |
| " II " 55-65 " " 100 " | " 100 " | 16.— | |
| " III " 45-55 " " 100 " | " 100 " | 10.50 | |
| KOMKOMMERS | " I vanaf 50 " " 100 " | " 100 " | 20.— |
| (kas) | " II van 45-50 " " 100 " | " 100 " | 15.— |
| " III " 35-45 " " 100 " | " 100 " | 10.— | |
| KROPSLA | " I boven 18 " " 100 " | " 100 " | 5.— |
| BLOEMKOOL | " I A " 25 cm.o.d.kop gemeten" | 100 " | 29.— |
| " I van 20-25 cm. id. | " 100 " | 26.— | |
| " II " 16-20 " id. | " 100 " | 19.50 | |
| BOSPEEN | 20 stuks per bos,0.4 kg.peen | " 100 bs. | 19.— |
| RADIJS | " 100 " | 2.50 | |
| RABARBER | (Paragon) | " 100 kg. | 9.— |
| (overige soorten) | " 100 " | 7.— | |
| RAAPSTELEN | Sort.I boven 25 cm. | " 100 " | 8.— |
| KOOLRABI | I boven 7 cm. $\varnothing$ | " 100 st. | 8.— |
| m.lof(glas) | II van 5-7 " $\varnothing$ | " 100 " | 6.— |
| TOMATEN | I,II,III,IV. | " 100 kg. | 65.— |
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80 % van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN.
Voor de volgende producten gelden de daarbij vermelde maximumprijzen voor het binnenland.
| Product | Specificatie | Eenheid | GOED (f.) | AFWIJKEND (f.) |
|---|---|---|---|---|
| KROPSLA | Sort. II v. 15-18 kg.p.100 st. | p.100 st. | 3.50 | 2.80 |
| SLA | dunsel, snij-en stoofsla | " 100 kg. | " 15.— | " 12.— |
| BLOEMKOOL | Sort. III vanaf 10-16 cm. over den kop gemeten | " 100 st. | " 11.— | " 8.80 |
| POSTELEIN | (glas) | " 100 kg. | " 28.— | " 22.40 |
| BOSSELDERIJ | " 100 bs. | " 3.50 | " 2.80 | |
| PETERSELIE EN KERVEL | " 100 " | " 4.50 | " 3.60 | |
| TUINKERS | " 100 kg. | " 47.— | " 37.60 | |
| SPINAZIE | blad | " 100 " | " 8.— | " 6.40 |
| struik | " 100 " | " 7.— | " 5.60 | |
| BOSUIEN EN BOSSJALOTTEN | " 100 " | " 15.— | " 12.— | |
| AALBESSEN | " 100 " | " 250.— | " 200.— | |
| PAPRIKA | " 100 st. | " 50.— | " 40.— |
(A) 21976 - '42 - K 983 z.o.z.
--- * Administratieve Structuur: De circulaire toont de strikte hiërarchie van de voedselvoorziening tijdens de bezetting. Besluiten worden genomen door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) met expliciete goedkeuring van de Secretaris-Generaal van Landbouw en de Gemachtigde voor de Prijzen.
* Prijsdifferentiatie: Er is een zeer gedetailleerde onderverdeling op basis van kwaliteit (I, II, III), gewicht (per 100 stuks) en afmetingen (in centimeters). Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de prijs voor "goede" en "afwijkende" kwaliteit (meestal een korting van 20%).
* Economische Controle: Het document illustreert de "geleide economie". De exportprijzen naar Duitsland zijn leidend en fungeren tevens als maximum voor de binnenlandse markt, wat duidt op de prioriteit die de export naar de bezetter kreeg.
* Terminologie: Gebruik van archaïsche spelling (bv. "Duitschland", "Nederlandsche", "Visscherij") en specifieke tuinbouwtermen zoals "platglaskomkommers", "dunsel" en "over den kop gemeten".
--- Dit document stamt uit mei 1943, een periode waarin de Duitse bezetter de Nederlandse landbouwproductie volledig had ingeschakeld voor de eigen oorlogseconomie. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) was een in 1940 opgerichte organisatie die de handel in tuinbouwproducten centraliseerde en controleerde.
Tijdens de bezetting was er sprake van een toenemende voedselschaarste. Door prijzen strikt vast te leggen, probeerde de overheid inflatie te beheersen en de zwarte handel in te dammen, hoewel die laatste desondanks floreerde. De vermelding van "export naar Duitschland" is cruciaal; een groot deel van de Nederlandse oogst werd gedwongen uitgevoerd, vaak tegen prijzen die door de bezetter werden gedicteerd. De afkorting "z.o.z." onderaan suggereert dat de lijst met producten en bepalingen op de achterzijde van het originele document doorloopt.