Officiële circulaire / Prijslijst voor groenten en fruit.
Origineel
Officiële circulaire / Prijslijst voor groenten en fruit. 21 mei 1943. -2- Circ.No.53/'43 dd. 21 Mei 1943.
GOED AFWIJKEND
SAVOYE KOOL groen en schelk p.100 kg. f.12.- f. 9.60
KOMKOMMERS stek " 100 " f.14.-
KASBOONEN " 100 " "110.- " 88.-
PEULEN " 100 " "100.- " 80.-
ANDIJVIE (glas) " 100 " " 16.- " 12.80
ASPERGES Sort. I A " 100 " " 80.-
" I B " 100 " " 70.-
" II A " 100 " " 65.-
" II B " 100 " " 55.-
" III A " 100 " " 55.-
" III B " 100 " " 40.-
" IV " 100 " " 25.-
" V " 100 " " 35.-
PAPRIKA " 100 st. " 50.- " 40.-
AARDBEIEN " 100 kg. " 150.- " 120.-
DRUIVEN " 100 " " 200.- " 160.-
MELOENEN " 100 " " 80.- " 64.-
AALBESSEN " 100 kg. " 200.- " 160.-
PERZIKEN " 100 st. " 65.- " 52.-
Wij wijzen U erop, dat voor de niet in onze circulaire genoemde producten, ingevolge de bekendmaking op grond van artikel I van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit, de laatst aangegeven prijzen blijven gelden.
<u>UITSCHOT.</u>
Producten die onder normale omstandigheden afgekeurd zouden moeten worden, mogen thans als "uitschot" worden geveild tegen 50 % van den voor het afwijkende product vastgestelden prijs.
<u>VEEVOEDER.</u>
Indien producten voor veevoeder worden verkocht, kunnen de in deze circulaire aangegeven maximumprijzen niet worden aangehouden, doch dient de <u>"Prijzenverordening - Diverse Ruwvoeders"</u> te worden gehandhaafd.
<u>VERDEELING VAN DEN AANVOER.</u>
Binnenland
Export Industrie Versch
Koolrabi (glas) 100 % - -
Kropsla 60 % - 40 %
Raapstelen en komkommers 70 % - 30 %
Radijs, bloemkool, rabarber,
bospeen en tomaten 50 % - 50 %
De exportpercentages moeten worden genomen van de goedgekeurde op de exportlijst voorkomende producten. De bevoorrading voor de keukens kan eerst uit het voor het binnenland bestemde gedeelte plaats vinden.
Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs **niet** opbrengt, dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.
<u>ASPERGES.</u>
Wanneer van de sorteeringen IA, IB, IIA, IIB, IIIA en III B tezamen de aanvoer meer bedraagt dan 500 kg., moet tegen de vastgestelde prijzen 60 % beschikbaar worden gesteld voor de diepvriesinrichtingen. De toewijzingen aan deze industrie moeten in overleg met onze Centrale (afdeeling Conserveering) geschieden.
De overige 40 % van genoemde sorteeringen alsmede de sorteeringen IV en V zijn bestemd voor de versche binnenlandsche consumptie.
Verkoopen aan de Wehrmacht op Wehrmachtbezugscheine komen ten laste van het kwantum, dat aan de diepvriesinrichtingen ter beschikking wordt gesteld.
Asperges van meer dan 55 stuks per kg., waarvan de doorsnede 1 cm. of meer bedraagt, dienen onder sorteering IV te worden gerangschikt. Bedraagt de doorsnede minder dan 1 cm., dan moeten deze worden geveild voor 80 % van den voor sorteering IV vastgestelden prijs.
-3-- * **Economische sturing:** Het document illustreert de totale controle van de bezetter op de Nederlandse economie. Er is sprake van vastgestelde maximumprijzen voor twee kwaliteitsklassen ('Goed' en 'Afwijkend').
- Schaarste: Het feit dat zelfs 'uitschot' (producten die normaal vernietigd zouden worden) voor 50% van de prijs verkocht mag worden, duidt op nijpende voedseltekorten.
- Export vs. Binnenland: De verdelingstabel laat zien dat een zeer groot deel van de productie (tot 100% voor koolrabi) bestemd was voor export, wat in deze periode vrijwel uitsluitend transport naar Duitsland betekende.
- Prioriteit voor de Wehrmacht: De Duitse strijdkrachten hadden een bevoorrechte positie. Verkopen aan de Wehrmacht (via Bezugscheine) gingen ten koste van de industriële voorraad (diepvries), niet van de exportquota.
- Bureaucratische precisie: De instructies voor het sorteren van asperges (op basis van aantal stuks per kilo en doorsnede in centimeters) tonen de hoge mate van reglementering in de tuinbouwsector. Dit document stamt uit het voorjaar van 1943, een periode waarin de Duitse bezettingsmacht de Nederlandse landbouwproductie volledig had ingeschakeld voor de eigen oorlogsvoering. De genoemde "Prijzenbeschikking 1941" vormde de juridische basis voor de prijsbeheersing om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, hoewel dit in de praktijk leidde tot een bloeiende illegale markt omdat de officiële prijzen vaak te laag waren voor de boeren.
De verplichte levering aan "diepvriesinrichtingen" was strategisch belangrijk voor de bezetter om voedsel langer houdbaar te maken voor transport naar het front. De genoemde producten zoals asperges, aardbeien en perziken waren destijds luxeproducten die voor de gemiddelde Nederlander door deze regelingen en de exportdruk nagenoeg onbereikbaar werden. Wehrmacht