Officieel schrijven/prijslijst (circulaire).
Origineel
Officieel schrijven/prijslijst (circulaire). 18 juni 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
D I R E C T I E .
Dict.FA./AKl.
No.59/'43.
Rb.V,V.O.
AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGSVEREENIGING.
No. 105/3/24 M. 1943 19/6.
's-Gravenhage, 18 Juni 1943.
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten en Fruitcentrale bekend.
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld, met ingang van Dinsdag 22 Juni 1 9 4 3 :
| PRODUCT | KWALITEIT/MAAT | EENHEID | PRIJS |
|---|---|---|---|
| TOMATEN | I, II, III, IV | p. 100 kg. | f. 38.- |
| PLATGLASKOMKOMMERS | (groen, wit en geel) | ||
| Sort. I A vanaf 85 kg. p. 100 stuks | " 100 st." | 16.- | |
| " I van 70-85 " " 100 " | " 100 " | 13.- | |
| " II " 60-70 " " 100 " | " 100 " | 10.- | |
| " III " 50-60 " " 100 " | " 100 " | 6.50 | |
| KASKOMKOMMERS | " I vanaf 50 " " 100 " | " 100 " | 11.- |
| (groen) | " II van 45-50 " " 100 " | " 100 " | 8.50 |
| " III " 35-45 " " 100 " | " 100 " | 5.50 | |
| KROPSLA | " I boven 20 " " 100 " | " 100 " | 2.- |
| BLOEMKOOL | I A " 25 cm. o.d. kop gemeten | " 100 " | 16.- |
| I van 20-25 cm. " " | " 100 " | 13.- | |
| II " 16-20 " " " | " 100 " | 9.50 | |
| BOSPEEN | 0.5 kg. peen | " 100 bs." | 13.- |
| RABARBER | (Paragon) | " 100 kg." | 7.- |
| (overige soorten) | " 100 " | 6.- | |
| KOOLRABI | I boven 7 cm. Ø | " 100 st." | 3.- |
| m. lof | II van 5-7 " Ø | " 100 " | 2.50 |
| SPITSKOOL | " 100 kg." | 9.- | |
| DOPERWTEN | (geen rijs of krombek) | " 100 " | 15.- |
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN.
Voor de volgende producten gelden de daarbij vermelde maximumprijzen voor het binnenland.
| PRODUCT | SPECIFICATIE | GOED | AFWIJKEND |
|---|---|---|---|
| KROPSLA | Sort. II v. 17-20 kg. p. 100 st. | p. 100 st. f. 1.50 | f. 1.20 |
| SLA | dunsel, snij-, stoofsla | " 100 kg." 7.- | " 5.60 |
| BLOEMKOOL | Sort. III vanaf 10-16 cm. over den kop gemeten | " 100 st." 5.50 | " 4.40 |
| POSTELEIN | " 100 kg. " 15.- | " 12.- | |
| BOSSELDERIJ | " 100 bs." 3.- | " 2.40 | |
| PETERSELIE EN KERVEL | " 100 " " 4.- | " 3.20 | |
| TUINKERS | " 100 kg." 30.- | " 24.- | |
| SPINAZIE | blad | " 100 " " 10.- | " 8.- |
| struik | " 100 " " 9.- | " 7.20 | |
| BOSUIEN EN BOSSJALOTTEN | " 100 " " 7.50 | " 6.- | |
| RADIJS | " 100 bs." 2.50 | " 2.- | |
| SNIJBIET | " 100 kg." 8.- | " 6.40 | |
| PEEN ZONDER LOF | Sort. I | " 100 " " 22.- | " 17.60 |
(A) 21976 - '42 - K 983
z.o.z. * Taal: Nederlands (vooroorlogse spelling, bijv. "Nederlandsche", "Duitschland").
* Staat: Getypt document op officieel briefpapier. De tekst bevat diverse administratieve stempels en handgeschreven nummers (waarschijnlijk voor archivering bij de ontvangende veilingsvereniging).
* Structuur: De brief is strikt hiërarchisch opgebouwd. Bovenaan staan de autoriteiten (Secretaris-Generaal en Gemachtigde voor de Prijzen), gevolgd door de exportprijzen en eindigend met de specifieke binnenlandse maximumprijzen.
* Opvallend: Het gebruik van het symbool "Ø" bij koolrabi om de diameter aan te duiden. De prijzen worden consequent in guldens (f.) weergegeven per 100 eenheden (stuks, kilo's of bossen). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat de totale productie en distributie van tuinbouwproducten reguleerde.
De context van deze prijslijst is tweeledig:
1. Export naar Duitsland: Een zeer groot deel van de Nederlandse tuinbouwproductie werd gedwongen geëxporteerd naar Duitsland om de Duitse oorlogseconomie en bevolking te voeden.
2. Prijsbeheersing: Om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, werden strikte maximumprijzen vastgesteld door de "Gemachtigde voor de Prijzen". In de praktijk betekende dit vaak dat er voor de Nederlandse burger schaarste ontstond, omdat de beste producten (zoals de 'goedgekeurde kwaliteit' in de lijst) naar de export of de Wehrmacht gingen, terwijl de 'afwijkende kwaliteit' (tegen 80% van de prijs) voor de binnenlandse markt overbleef.
De datum, 18 juni 1943, valt in een periode waarin de voedselvoorziening in Nederland steeds krapper werd en de bureaucratische controle op de landbouw tot in de kleinste details (zoals de diameter van een koolrabi) was doorgevoerd.