Archiefdocument
Origineel
9 juli 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
DIRECTIE
Dict. FA/JL.
No. 64/'43.
Rb. V.V.O.
No. 105/3/27 M. 1943
AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGSVEREENIGING.
's-Gravenhage, 9 Juli 1943.
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de Bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend:
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld, met ingang van Dinsdag, 13 Juli 1943.
| Product | Specificatie | Eenheid | Prijs |
|---|---|---|---|
| TOMATEN | I, II, III, IV | per 100 kg. | f. 28.-- |
| PLATGLAS | (groen, wit en geel) | ||
| KOMKOMMERS | Sort. IA vanaf 85 kg. per 100 st. | " 100 st. | " 13.50 |
| " I van 70 - 85 " | " 100 " | " 11.-- | |
| " II " 60 - 70 " | " 100 " | " 8.50 | |
| " III " 50 - 60 " | " 100 " | " 5.50 | |
| KASKOMKOMMERS | " I vanaf 50 " | " 100 " | " 9.-- |
| (groen) | " II van 45-50 " | " 100 " | " 7.-- |
| " III " 35-45 " | " 100 " | " 4.50 | |
| KROPSLA | " I boven 20 kg. | " 100 " | " 2.-- |
| BLOEMKOOL | " IA boven 27 cm. o/d kop gemeten | " 100 " | " 14.-- |
| " I van 22-27 cm. o/d kop | " 100 " | " 11.-- | |
| " II " 18-22 cm. o/d kop | " 100 " | " 8.-- | |
| BOSPEEN | 0.5 kg. peen | " 100 bs. | " 10.-- |
| KOOLRABI m. lof | Sort. I boven 7 cm. Ø | " 100 st. | " 3.-- |
| " II van 5-7 cm. Ø | " 100 " | " 2.50 | |
| SPITSKOOL | " 100 kg. | " 6.-- | |
| TUINBOONEN | " 100 " | " 9.-- | |
| LANDBOUWERWTEN | (Unica en Mansholt) | " 100 " | " 12.-- |
| MELOENEN | (overige soorten) | " 100 " | " 40.-- |
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN
| Product | Specificatie | Eenheid | GOED | AFWIJKEND |
|---|---|---|---|---|
| KROPSLA | Sort. II v. 17-20 kg. p. 100 st. | p. 100 st. | f. 1.50 | f. 1.20 |
| SLA | dunsel, snij-, stoofsla | p. 100 kg. | " 7.-- | " 5.60 |
| BLOEMKOOL | Sort. III van 12-18 cm. over den kop gemeten | " 100 st. | " 5.-- | " 4.-- |
| POSTELEIN | " 100 kg. | " 14.-- | " 11.20 | |
| BOSSELDERIJ | " 100 bs. | " 3.-- | " 2.40 | |
| SPINAZIE | blad | " 100 kg. | " 10.-- | " 8.-- |
| struik | " 100 " | " 9.-- | " 7.20 | |
| BOSUIEN EN BOSSJALOTTEN | " 100 " | " 5.-- | " 4.-- | |
| RADIJS | " 100 bs. | " 2.50 | " 2.-- | |
| SNIJBIET | " 100 kg. | " 6.50 | " 5.20 | |
| PEEN ZONDER LOF | Sort. I beneden 50 gr. gew. | " 100 " | " 16.-- | " 12.80 |
| " II v. 50-200 gr. | " 100 " | " 12.-- | " 9.60 | |
| RABARBER | Paragon | " 100 " | " 7.-- | " 5.60 |
| overige soorten | " 100 " | " 6.-- | " 4.80 | |
| PETERSELIE EN KERVEL | " 100 bs. | " 3.50 | " 2.80 |
(A) 21976 - '42 - K 983
Z.O.Z. Dit document is een typisch voorbeeld van de streng gereguleerde economie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale fungeerde hierbij als een centraal orgaan dat, onder toezicht van de bezetter, de distributie en prijsvorming van landbouwproducten controleerde.
Opvallend is de expliciete vermelding van de export naar Duitsland. De prijzen die voor export zijn vastgesteld, dienen tevens als referentiepunt voor de binnenlandse markt. Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen "Goede" kwaliteit en "Afwijkende" kwaliteit, waarbij de laatste standaard op 80% van de prijs van het goedgekeurde product wordt gezet. Dit systeem was bedoeld om prijsopdrijving en zwarte handel tegen te gaan, hoewel dit in de praktijk vaak leidde tot schaarste op de legale markt.
De terminologie zoals "Gemachtigde voor de Prijzen" duidt op de bureaucratische controlemechanismen die door de bezetter waren ingesteld (zoals het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, waarnaar de afkorting 'Rb.V.V.O.' in de marge waarschijnlijk verwijst). In de zomer van 1943 was de voedselvoorziening in bezet Nederland volledig onderworpen aan de Duitse oorlogsbehoeften. Nederland diende als belangrijke voedselleverancier voor het Derde Rijk. Om de exportstromen te garanderen en de eigen bevolking op een minimumrantsoen te houden, werd de handel in groenten en fruit strak gecentraliseerd via veilingen en organisaties als de NGFC.
De prijzen in dit document zijn uitgedrukt in guldens (f.). De vermelding van specifieke rassen (zoals 'Unica' en 'Mansholt' erwten of 'Paragon' rabarber) toont aan dat de regulering tot op detailniveau was doorgevoerd. De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan suggereert dat de lijst op de achterzijde van het originele blad doorloopt met meer producten of nadere bepalingen.