Officiële circulaire / Prijslijst.
Origineel
Officiële circulaire / Prijslijst. 16 juli 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGSVEREENIGING.
D I R E C T I E .
Dict. FA./AKl.
No. 66/'43.
Rb. V.V.O.
No. 05/3/28 M. 1943 17/7 [Paarse stempel]
's-Gravenhage, 16 Juli 1943.
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend :
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld, met ingang van Dinsdag 20 Juli 1943.
TOMATEN I, II, III, IV — per 100 kg. f. 24.—
PLATGLAS (groen, wit en geel)
KOMKOMMERS Sort. IA vanaf 85 kg. per 100 st. — " 100 st. " 13.50
" " I van 70-85 " " 100 " — " 100 " " 11.—
" " II " 60-70 " " 100 " — " 100 " " 8.50
" " III " 50-60 " " 100 " — " 100 " " 5.50
KASKOMKOMMERS I vanaf 50 " " 100 " — " 100 " " 9.—
(groen) " II van 45-50 " " 100 " — " 100 " " 7.—
" III " 35-45 " " 100 " — " 100 " " 4.50
KROPSLA " I boven 20 " " 100 " — " 100 " " 2.—
BLOEMKOOL " IA " 27 cm. o.d. kop gemeten — " 100 " " 14.—
" " I van 22-27 cm. o.d. kop " — " 100 " " 11.—
" " II " 18-22 " " " " " — " 100 " " 8.—
PEEN ZONDER LOF " II v. 50-200 gram ongewasschen — " 100 kg " 9.—
KOOLRABI m. lof " I boven 7 cm. Ø — " 100 st. " 3.—
" " " " II van 5-7 " Ø — " 100 " " 2.50
SPITSKOOL — " 100 kg. " 6.—
TUINBOONEN — " 100 " " 8.—
LANDBOUWERWTEN (Unica en Mansholt) — " 100 " " 12.—
MELOENEN (overige soorten) — " 100 " " 35.—
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN.
| PRODUCT | KWALITEIT/SPECIFICATIE | GOED | AFWIJKEND |
|---|---|---|---|
| KROPSLA | Sort. II v. 17-20 kg. p. 100 st. | p. 100 st. f. 1.50 | f. 1.20 |
| SLA | dunsel, snij- & stoofsla | " 100 kg. " 7.— | " 5.60 |
| BLOEMKOOL | Sort. III van 12-18 cm. over den kop gemeten | " 100 st. " 5.— | " 4.— |
| POSTELEIN | " 100 kg. " 14.— | " 11.20 | |
| BOSSELDERIJ | " 100 bs. " 3.— | " 2.40 | |
| SPINAZIE | blad | " 100 kg. " 10.— | " 8.— |
| struik | " 100 " " 9.— | " 7.20 | |
| BOSUIEN EN BOSSJALOTTEN | " 100 " " 4.50 | " 3.60 | |
| RADIJS | " 100 bs. " 2.50 | " 2.— | |
| BOSPEEN | 0.6 kg. peen; 25 st. per bos | " 100 " " 9.— | " 7.20 |
| PEEN ZONDER LOF | Sort. I beneden 50 gr. gew. | " 100 kg. " 14.— | " 11.20 |
| PETERSELIE EN KERVEL | " 100 bs. " 3.50 | " 2.80 | |
| SNIJBIET | " 100 kg. " 6.— | " 4.80 |
(A) 21976 - '42 - K 983 z.o.z. Dit document is een officiële prijslijst die de distributie en prijsvorming van groenten en fruit in bezet Nederland reguleerde.
- Export vs. Binnenland: Er is een directe koppeling tussen de exportprijzen naar Duitsland en de maximale prijzen op de Nederlandse consumentenmarkt. Dit wijst op een strak gestuurde economie waarbij de bezetter prioriteit gaf aan de export (opeising) naar het Duitse Rijk.
- Kwaliteitscontrole: De lijst is zeer gedetailleerd wat betreft sortering (IA, I, II, III), gewicht (in grammen of kilogrammen per 100 stuks) en zelfs afmetingen (diameter in cm "over den kop gemeten"). Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen "Goed" en "Afwijkend" (kwaliteitsproducten vs. mindere partijen), waarbij de laatste categorie standaard op 80% van de prijs werd gezet.
- Administratieve structuur: De aanwezigheid van de goedkeuring door de "Secretaris-Generaal" en de "Gemachtigde voor de Prijzen" illustreert de bureaucratische controle van de bezettingsmacht over de Nederlandse voedselvoorziening. In 1943 was Nederland volledig geïntegreerd in de Duitse oorlogseconomie. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) was een door de bezetter ingestelde crisisorganisatie die de gehele keten van teler tot veiling controleerde.
De term "export naar Duitschland" is in feite een eufemisme voor de grootschalige wegvoer van Nederlands voedsel ten behoeve van de Duitse Wehrmacht en de Duitse bevolking, terwijl de Nederlandse bevolking zelf met toenemende schaarste en distributiebonnen te maken kreeg. De vastgestelde maximumprijzen waren bedoeld om inflatie en de zwarte markt tegen te gaan, hoewel dit in de praktijk steeds moeilijker werd naarmate de oorlog vorderde. De vermelding van "Dinsdag 20 Juli 1943" als ingangsdatum toont de snelheid waarmee de markt zich aan de nieuwe verordeningen moest aanpassen. Wehrmacht