Officiële mededeling / prijslijst. 6 augustus 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

DIRECTIE AAN DE GEADRESSEERDE
Dict.: FA.- Typ.:AK.- VEILINGSVEREENIGING.
No. 71/'43
Rb.V.V.O.

No. 105/3/31 M. 1943 2/8 's-Gravenhage, 6 Augustus 1943.

Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend.
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld, met ingang van Dinsdag 10 Augustus 1943.

TOMATEN I, II, III, IV per 100 kg. f.17.--

KOMKOMMERS (groen, wit en geel)
Sort. IA vanaf 85 kg per 100 st. " 100 st. " 13.50
" I van 70-85 " " 100 " " 100 " " 11.--
" II " 60-70 " " 100 " " 100 " " 8.50
" III " 50-60 " " 100 " " 100 " " 5.50

KROPSLA Sort. I boven 20 kg. per 100 st. " 100 " " 2.--

BLOEMKOOL Sort. IA boven 27 cm.o.d.kop gemeten" 100 " " 14.--
" I van 22-27 " " " " " 100 " " 11.--
" II " 18-22 " " " " " 100 " " 8.--

PEEN ZONDER
LOF Sort.II v.50 gram en hooger ongew. " 100 kg. " 5.50

KOOLRABI Sort. I boven 7 cm. Ø " 100 st. " 3.--

SPITSKOOL " 100 kg. " 3.50

ROODE KOOL " 100 " " 4.50

WITTE KOOL " 100 " " 3.50

STAMBOONEN (witte zonder draad) " 100 " " 18.--

AUGURKEN Sort. I " 100 " " 27.--
" II " 100 " " 17.--
" III " 100 " " 10.--
" IV " 100 " " 7.--
" I & II stippel " 100 " " 10.--
" III & IV " " 100 " " 3.--

PEREN Groep II Légipont-groep kwal. A " 100 " " 25.--
" " " B " 100 " " 10.--
" III Beurré de Mérode gr.kwal. A " 100 " " 22.--
" " " " B " 100 " " 10.--
" IV overige soorten, kwal. A " 100 " " 15.--
" " " B " 100 " " 10.--

MELOENEN (overige soorten) " 100 " " 22.--

DRUIVEN (Alicante) " 100 " " 80.--

De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs, uitgezonderd voor het product peren, daar hiervoor "B" kwaliteiten zijn vastgesteld.

BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN GOED AFWIJKEND

KROPSLA Sort. II v.17-20 kg. p.% st. f. 1.50 f. 1.20
per 100 st.

                                                                     z.o.z.

(A) 21976 - '42 - K 983 Dit document is een prijslijst voor groenten en fruit, uitgegeven tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het document is de vaststelling van exportprijzen naar Duitsland, die direct gekoppeld worden aan de maximale prijzen voor de Nederlandse binnenlandse markt.

Opvallende elementen:
* Gecontroleerde Economie: Prijzen worden niet bepaald door marktwerking, maar "vastgesteld" met goedkeuring van ambtelijke en bezettingsgerelateerde instanties (Secretaris-Generaal en de Gemachtigde voor de Prijzen).
* Exportprioriteit: De focus ligt expliciet op de export naar Duitsland ("prijzen voor export naar Duitschland"). Dit illustreert hoe de Nederlandse landbouwproductie tijdens de oorlog werd aangewend voor de Duitse oorlogseconomie.
* Standaardisatie: Er is sprake van een gedetailleerd classificatiesysteem voor producten (Sort. I, IA, II, etc.), gebaseerd op gewicht, omvang (centimeters) of kwaliteit (kwal. A/B).
* Taalfout: In de regel voor komkommers staat "85 kg per 100 st.". Gezien de context en de prijs is dit hoogstwaarschijnlijk een typefout en werd "85 gram" bedoeld. In 1943 was de Nederlandse voedselvoorziening volledig onder controle van de bezetter. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" fungeerde als een distributie- en reguleringsorgaan. Door maximumprijzen vast te stellen, probeerde men enerzijds de inflatie en de zwarte markt te beteugelen, en anderzijds een constante stroom van goederen naar Duitsland te garanderen tegen voorspelbare tarieven.

De genoemde "Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij" was in deze periode dikwijls een Nederlandse ambtenaar die onder direct toezicht stond van de Duitse Verwaltung. De "Gemachtigde voor de Prijzen" was een specifieke functie binnen het bezettingsapparaat om de prijsbeheersing in het gehele bezette gebied te coördineren. Voor de gewone Nederlander betekenden dergelijke prijslijsten vaak dat de beste kwaliteit producten ("Sort. IA") naar Duitsland gingen, terwijl men zelf afhankelijk was van distributiebonnen voor de resterende voorraad. V.V.O.