Circulaire (prijslijst voor groenten en fruit)
Origineel
Circulaire (prijslijst voor groenten en fruit) 6 augustus 1943 Circ.no. 71/'43, dd.6 Augustus 1943.
| GOED | AFWIJKEND | |||
|---|---|---|---|---|
| SLA | dunsel, snij- & stoofsla | per 100 kg. | f. 7.-- | f. 5.60 |
| BLOEMKOOL | Sort.III v.12-18 cm.o.d.kop gemeten | " 100 st. | " 5.-- | " 4.-- |
| POSTELEIN | " 100 kg. | " 14.-- | " 11.20 | |
| BOSSELDERIJ | " 100 bos | " 2.50 | " 2.-- | |
| SPINAZIE | (blad) | " 100 kg. | " 10.-- | " 8.-- |
| (struik) | " 100 " | " 9.-- | " 7.20 | |
| UIEN (poot & plant zonder lof) | " 100 " | " 7.-- | " 5.60 | |
| SJALOTTEN | " 100 " | " 8.-- | " 6.40 | |
| BOSPEEN | 0.6 kg. peen, 25 st. per bos | " 100 bos | " 7.-- | " 5.60 |
| PEEN ZONDER LOF | Sort. I beneden 50 gr. gew. | " 100 kg. | " 9.-- | " 7.20 |
| PETERSELIE EN KERVEL | " 100 bos | " 3.-- | " 2.40 | |
| ZILVERUIEN | " 100 kg. | " 12.-- | " 9.60 | |
| TOMATEN | Bonken | " 100 " | " 13.-- | " 10.40 |
| Kriel en gescheurde | " 100 " | " 7.-- | " 5.60 | |
| SAVOYE KOOL | " 100 " | " 4.50 | " 3.60 | |
| CHINEESCHE KOOL | " 100 " | " 3.-- | " 2.40 | |
| KOMKOMMERS | STEK | " 100 " | f.8.-- | |
| STOKBOONEN | (Prinsesse) | " 100 " | " 25.-- | " 20.-- |
| (snij- en spek) | " 100 " | " 20.-- | " 16.-- | |
| (pronkboonen) | " 100 " | " 15.-- | " 12.-- | |
| STAMBOONEN | (overige soorten) | " 100 " | " 15.-- | " 12.-- |
| TUINBOONEN | " 100 " | " 6.-- | " 4.80 | |
| RAMENAS | " 100 " | " 7.-- | " 5.60 | |
| KROTEN | (zonder lof) | " 100 " | " 4.-- | " 3.20 |
| ANDIJVIE | " 100 " | " 5.50 | " 4.40 | |
| BOSPREI | (7 bos per kg.) | " 100 bos | " 3.-- | " 2.40 |
| AUGURKEN | Sort. V (versche consumptie) | " 100 kg. | " 3.-- | " 2.40 |
| AUBERGINES | " 100 st. | " 24.-- | " 19.20 | |
| PAPRIKA | " 100 " | " 17.-- | " 13.60 | |
| ZUCCHETTI | " 100 kg. | " 7.-- | " 5.60 | |
| PEPERS | " 100 " | " 80.-- | " 64.-- | |
| DRUIVEN | I. Gros Colman, Golden Champion, Muscaat, West Frisia, Leopold | " 100 " | " 85.-- | " 68.-- |
| II. Frankenthaler | " 100 " | " 80.-- | " 64.-- | |
| III. Overige soorten | " 100 " | " 75.-- | " 60.-- | |
| MELOENEN | suiker- en kleine groeneananas | " 100 " | " 32.-- | " 25.60 |
| PERZIKEN | Sort. I boven 6 cm. Ø | " 100 st. | " 16.-- | " 12.80 |
| " II van 5-6 " Ø | " 100 " | " 8.-- | " 6.40 | |
| " III " 4-5 " Ø | " 100 " | " 3.-- | " 2.40 | |
| " IV beneden 4" Ø | " 100 kg. | " 30.-- | " 24.-- | |
| BRAMEN | " 100 " | " 55.-- | " 44.-- |
Wij wijzen U erop, dat voor de niet in onze circulaire genoemde producten, ingevolge de bekendmaking op grond van artikel 1 van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit, de laatst aangegeven prijzen blijven gelden.
UITSCHOT
Producten, die onder normale omstandigheden afgekeurd zouden moeten worden, mogen thans als "uitschot" worden geveild tegen 50% van den voor het afwijkende product vastgestelden prijs. Alle uitschot van het product Bloemkool moet worden geveild tegen 40% van den voor sorteering III vastgestelden prijs. * Economische structuur: Het document toont een strak gereguleerde markt. Er zijn vaste prijzen per eenheid (kg, stuks of bos) voor twee kwaliteitsklassen: "GOED" en "AFWIJKEND". De prijzen voor afwijkende producten liggen consequent lager (vaak rond de 80% van de 'goede' prijs).
* Terminologie: Gebruik van verouderde termen zoals "Kroten" (rode bieten), "Bonken" (grote tomaten) en "Dunsel" (uitgedunde plantjes). De spelling is de vooroorlogse spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "Chineesche", "den", "sorteering").
* Eenheden: De prijzen worden uitgedrukt in guldens (f.). Opvallend is het gebruik van het diameter-symbool (Ø) bij fruit om de sortering aan te geven.
* Schaarste: De bepaling onderaan over "Uitschot" is kenmerkend voor een tekorteconomie. Producten die normaal vernietigd of als veevoer gebruikt zouden worden, worden nu officieel geveild voor menselijke consumptie om de voedselvoorraad te maximaliseren. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1941 werd de "Prijzenbeschikking Groenten en Fruit" ingevoerd om inflatie en zwartmarkthandel tegen te gaan. De overheid (onder toezicht van de bezetter) stelde maximumprijzen vast voor de hele keten, van teler tot consument.
Augustus 1943 was een periode waarin de voedselvoorziening steeds nijpender werd. Door prijzen strikt te reguleren en zelfs "uitschot" (kwalitatief minderwaardige producten) een officiële status en prijs te geven, probeerde de administratie de distributie via officiële kanalen (de veilingen) te laten verlopen in plaats van via de zwarte markt. Het document is waarschijnlijk gericht aan handelaren, veilingmeesters of winkeliers. I. Gros