Archiefdocument
Origineel
20 augustus 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
No. 105/3/33 M. 1943
AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.
DIRECTIE
Dict.: FA./AKl.
No. 74/'43
Rb.V.V.O.
's-Gravenhage, 20 Augustus 1943.
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend,
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld, met ingang van Dinsdag 24 Augustus 1943.
| Product | Specificatie | Eenheid | Prijs |
|---|---|---|---|
| TOMATEN | I, II, III, IV | per 100 kg. | f. 16.-- |
| KOMKOMMERS | (groen, wit en geel) | ||
| Sort. IA vanaf 85 kg. p. 100 st. | " 100 st. | " 13.50 | |
| " I van 70-85 " " 100 " | " 100 " | " 11.-- | |
| " II " 60-70 " " 100 " | " 100 " | " 8.50 | |
| " III " 50-60 " " 100 " | " 100 " | " 5.50 | |
| KROTSLA | " I boven 20 kg. per 100 " | " 100 " | " 2.-- |
| BLOEMKOOL | IA " 27 cm. o.d. kop gemeten | " 100 " | " 14.-- |
| I van 22-27 " " " " | " 100 " | " 11.-- | |
| II " 18-22 " " " " | " 100 " | " 8.-- | |
| PEEN ZONDER LOF | II v. 50 gram en hooger ongew. | 100 kg. | " 4.50 |
| KOOLRABI | I boven 7 cm. Ø | 100 st. | " 3.-- |
| ROODE KOOL | 100 kg. | " 4.-- | |
| SAVOYE KOOL | (geel) | 100 " | " 4.-- |
| WITTE KOOL | 100 " | " 3.-- | |
| STAMBOONEN | (witte zonder draad) | 100 " | " 18.-- |
| SPEKBOONEN | 100 " | " 17.-- | |
| PRONKBOONEN | (witte) | 100 " | " 11.-- |
| AUGURKEN | Sort. I | 100 " | " 27.-- |
| " II | 100 " | " 17.-- | |
| " III | 100 " | " 10.-- | |
| " IV | 100 " | " 7.-- | |
| " I & II stippel | 100 " | " 10.-- | |
| " III , IV " | 100 " | " 3.-- | |
| PEREN : | Groep I Beurré d'Anjougroep kwal. A. | 100 " | " 30.-- |
| " " " B. | 100 " | " 15.-- | |
| " II Légipontgroep " A. | 100 " | " 25.-- | |
| " " " B. | 100 " | " 10.-- | |
| " III Beurré de Mérodegr. " A. | 100 " | " 22.-- | |
| " " " B. | 100 " | " 10.-- | |
| " IV overige soorten " A. | 100 " | " 15.-- | |
| " " " B. | 100 " | " 10.-- | |
| MELOENEN | (overige soorten) | per 100 " | " 20.-- |
| DRUIVEN | (Alicante) | " 100 " | " 65.-- |
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80 % van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs, uitgezonderd voor het product peren, daar hiervoor "B" kwaliteiten zijn vastgesteld.
z.o.z.
(A) 21976 - '42 - K 983 Dit document is een officiële prijsvaststelling uit de Tweede Wereldoorlog. Het toont de strakke regie van de bezettingsautoriteiten op de Nederlandse landbouweconomie. De kernpunten zijn:
- Prijsbeheersing: Er worden vaste prijzen bepaald voor de export naar Duitsland. Deze prijzen dienen tevens als de wettelijke maximumprijzen voor de Nederlandse consument ("het binnenland").
- Standaardisatie: Er is sprake van een zeer gedetailleerde rubricering op basis van kwaliteit (Sort. I, II, etc.), gewicht en afmetingen (bijv. de diameter van de koolrabi of de kopgrootte van de bloemkool). Dit wijst op een verregaande bureaucratisering van de handel.
- Exportprioriteit: De nadruk op exportprijzen naar Duitsland onderstreept hoe de Nederlandse landbouwproductie tijdens de bezetting werd ingezet voor de Duitse oorlogseconomie en voedselvoorziening.
- Kwaliteitskorting: Er is een generieke regel dat producten van mindere kwaliteit slechts voor 80% van de vastgestelde prijs verkocht mogen worden, wat wijst op een poging om prijsopdrijving door kwaliteitsfraude tegen te gaan. In 1943 was de voedselschaarste in bezet Nederland aanzienlijk gegroeid. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) was een orgaan dat tijdens de bezetting was opgericht (onderdeel van de bredere ordening van het bedrijfsleven) om de productie en distributie te beheersen.
Het document vermeldt de goedkeuring van de Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij. In deze periode was dit Hans Max Hirschfeld, die trachtte de Nederlandse economie draaiende te houden onder extreem moeilijke omstandigheden en constante druk van de Duitse bezetter om meer goederen naar het Reich te transporteren. De genoemde prijzen in guldens (f.) laten zien dat, ondanks de oorlog, het formele economische verkeer via veilingen en banken (zoals de Twentsche Bank) strikt werd gereguleerd via een systeem van vergunningen en vaste tarieven om inflatie en de zwarte markt te bestrijden.