Circulaire (officieel schrijven/verordening) 20 augustus 1943 -3- Circ. No. 74/'43 dd. 20 Augustus 1943.

Wij wijzen U er op, dat voor de niet in onze circulaire genoemde producten, ingevolge de bekendmaking op grond van artikel I van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit, de laatst aangegeven prijzen blijven gelden.

UITSCHOT.
Producten, die onder normale omstandigheden afgekeurd zouden moeten worden, mogen thans als "uitschot" worden geveild tegen 50 % van den voor het afwijkende product vastgestelden prijs. Alle uitschot van het product Bloemkool moet worden geveild tegen 40 % van den voor sorteering III vastgestelden prijs.

VERDEELING VAN DEN AANVOER.

Voor de wijze van afzet der voor het Aan- en Verkoopbureau voor Groenten en Fruit bestemde producten, zullen U door genoemd Bureau instructies worden gegeven.
Producten, bestemd voor den kleinhandel ter plaatse, alsmede die hoeveelheden welke, voor het Aan- en Verkoopbureau bestemd, in totaal niet meer dan 5000 kg. bedragen, kunnen op de tot heden gebruikelijke wijze aan den handel worden afgegeven.
De exportpercentages moeten worden genomen van de goedgekeurde op de exportlijst voorkomende producten. De bevoorrading voor de keukens kan eerst uit het voor het binnenland bestemde gedeelte plaats vinden.
Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs niet opbrengt, dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.

Kwaliteitseischen.
Producten, die door de aanvoerders onvoldoende zijn verzorgd en daardoor niet aan de gestelde kwaliteitseischen voldoen, mogen niet als "afwijkend" worden geveild, maar moeten op kosten van den aanvoerder in orde worden gemaakt.

Bospeen.
Voor bospeen komt alleen nog maar in aanmerking de "Amsterdamsche bak" en "Nantes". Elke bos dient tenminste 25 stuks en 0.6 kg. afgebroken peen te bevatten. Peentjes waarvan de doorsnede, aan den bovenkant gemeten, minder dan 1 cm. bedraagt, mogen niet voorkomen. Ongewasschen bospeen dient als afwijkend te worden geveild.

Peen zonder lof.
In sorteering I (beneden 50 gram per stuk) mogen exemplaren, waarvan de doorsnede, aan den bovenkant gemeten, minder dan 1 cm. bedraagt, niet voorkomen. Voor peen zonder lof II is de sorteering per stuk 50 gram en hooger. Deze sorteering dient ongewasschen te worden aangevoerd.

Augurken.
De voor het binnenland bestemde augurken dienen ter beschikking van de verwerkende industrie te worden gesteld en mogen derhalve niet aan den handel worden afgegeven.
U gelieve deze aan te melden bij den Heer v. d. Vijver te Rijnsburg.

z.o.z.

--- Dit document is een administratieve richtlijn voor de distributie en kwaliteitscontrole van agrarische producten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten uit de tekst:

• Strikte Regulering: Er is sprake van een centraal geleide economie. De "Prijzenbeschikking 1941" vormt de wettelijke basis.
• Exportprioriteit: De tabel toont aan dat een aanzienlijk deel van de oogst (tot 70% bij komkommers) bestemd is voor de export. In de context van 1943 betekent dit vrijwel uitsluitend export naar Nazi-Duitsland (de bezetter).
• Voedselvoorziening: Er is een specifiek "Aan- en Verkoopbureau" dat de regie voert over essentiële producten zoals uien en kolen (100% via het bureau), wat wijst op rantsoenering en centrale opslag.
• Standaardisatie: De tekst bevat zeer specifieke technische eisen (gewicht van een bos peen, minimale diameter van 1 cm) om verspilling tegen te gaan en de kwaliteit van de export en de officiële distributiekanalen te waarborgen.
• Uitschot-regeling: Producten van mindere kwaliteit worden niet weggegooid, maar tegen gereduceerde prijzen (40-50%) in het circuit gehouden, wat duidt op schaarste.

--- In augustus 1943 was Nederland ruim drie jaar bezet. De voedselvoorziening werd steeds nijpender voor de Nederlandse bevolking, terwijl het land fungeerde als 'voorraadkast' voor Duitsland.

Dit specifieke document lijkt afkomstig van een regionaal veilingwezen of een productschap (mogelijk de Rijnsburgse veiling, gezien de referentie onderaan). Rijnsburg was en is een cruciaal centrum voor de handel in groenten. De vermelding dat producten die op de binnenlandse markt niet genoeg opbrengen alsnog "voor export moeten worden verladen", illustreert hoe de bezetter de markt dwong om primair aan de Duitse behoefte te voldoen. De regels voor "Bospeen" en "Peen zonder lof" laten zien hoe bureaucratisch en gedetailleerd de controle op de landbouwproductie was geworden om zwarte handel tegen te gaan en de Duitse oorlogsmachine te voeden.