1 juni 1943. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale / Bedrijfschap voor Groenten en Fruit. De Geadresseerde Veilingsvereeniging. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.

D I R E C T I E..
Dict.vW./AKl.
No. G 84 .
Rb.V.V.O.

No. 105/15/1 M. 1943 2/6 's-Gravenhage, 1 Juni 1943 .

Betreft : groene kruisbessen.

De regeling voor 1943 ten aanzien van het
product groene kruisbessen is als hieronder aangegeven.

Alle aan te voeren groene kruisbessen zijn
uitsluitend voor de fabriek bestemd. Evenals het vorige
jaar zullen de kruisbessen door de fabrikantleiders over
de fabrikanten worden verdeeld. Met het oog op een juiste
verdeeling is het noodzakelijk, dat U daags tevoren aan
den fabrikantleider een taxatie opgeeft van den verwachten
aanvoer, opdat deze steeds tijdig een voorloopige verdee-
ling maken kan.

De kruisbessen moeten in groenen toestand en in
harde conditie worden aangevoerd, ontdaan van blad en
vuil. Partijen, die aan deze eischen niet voldoen en par-
tijen, waarin zachte bessen voorkomen, mogen slechts
tegen den halven prijs worden verkocht.

De prijzen zijn in de eerste aanvoerweek f.16.-,
de tweede aanvoerweek f.14.- en de volgende weken f.10.-
per 100 kg.

Met uitzondering van de provincies Groningen,
Friesland en Noord-Holland, welke nader zullen worden be-
richt, gaat voor het geheele land de eerste aanvoerweek
in op Vrijdag 4 Juni, de tweede aanvoerweek op Vrijdag
11 Juni en de volgende weken op Vrijdag 18 Juni a.s. Op
deze data worden geen uitzonderingen toegestaan.

Verder is het noodzakelijk, dat de aanvoer zoo
regelmatig mogelijk verloopt.

In de bijlage geven wij een overzicht van de in-
deeling in rayons met vermelding van de namen der fabri-
kantleiders. Daaruit kunt U zelf afleiden met wien U zich
voor de verdeeling kunt verstaan.

Tenslotte verzoeken wij U wekelijks schriftelijk
op te geven welke hoeveelheden kruisbessen aan de fabri-
kantleiders ter beschikking werden gesteld.

BEDRIJF SCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT,
[handgeschreven paraaf]

bijlage : 1.
(A) 21976 - '42 - K 983 * Doel van het document: De brief dient als een dwingende richtlijn voor veilingen over hoe zij moeten omgaan met de oogst van groene kruisbessen. Het doel is maximale controle over de distributieketen ten behoeve van de verwerkende industrie.
* Kernbepalingen:
1. Bestemming: Alle bessen moeten verplicht naar fabrieken; verkoop aan particulieren of buiten het systeem om is niet toegestaan.
2. Kwaliteitscontrole: Er zijn strikte eisen (hard, groen, schoon). Bij afwijking volgt een prijsreductie van 50%, wat als sanctie en kwaliteitsbewaking dient.
3. Prijsstelling: Er is sprake van een gereguleerde dalende prijsstelling per 100 kg gedurende het seizoen (f 16, f 14, f 10).
4. Planning: Veilingen moeten dagelijks prognoses ("taxaties") doorgeven aan "fabrikantleiders" om de logistiek te stroomlijnen.
* Organisatie: Opvallend is de dubbele naamgeving. Terwijl het briefpapier van de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" is, wordt ondertekend namens het "Bedrijfschap voor Groenten en Fruit". Dit duidt op de bureaucratische herstructurering van de landbouwsector tijdens de bezettingsjaren. * Historische context: Dit document dateert uit juni 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De economie was op dat moment volledig omgevormd tot een geleide economie (dirigisme).
* Voedselvoorziening en Industrie: De verplichte levering aan fabrieken suggereert dat de kruisbessen werden verwerkt tot producten met een langere houdbaarheid (zoals jam of pulp), die essentieel waren voor de voedselvoorziening of de bevoorrading van de Wehrmacht.
* Bureaucratie en Controle: Het document illustreert de verregaande bemoeienis van de overheid (onder toezicht van de bezetter) met zelfs de kleinste agrarische producten. De instelling van "fabrikantleiders" en de verplichte wekelijkse rapportages zijn kenmerkend voor het apparaat dat werd opgetuigd om de schaarse middelen in Nederland te beheersen en te rantsoeneren.
* Geografie: De uitzondering voor de noordelijke provincies en Noord-Holland kan te maken hebben met een later oogstseizoen in die regio's of specifieke logistieke beperkingen aldaar in 1943. Bedrijfschap Wehrmacht