Zakelijke brief / Circulaire. 2 juli 1943. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit, 's-Gravenhage. De Veilingen. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit
Laan Copes van Cattenburch 62, 's-Gravenhage - Tel. 557480

Afd.: AFZET.
Dict.: KFF.
No. G 101 / '43.
Toestel 48.

No. 605/24/1 M. 1943 ½

's-Gravenhage, 2 Juli 1943.

Aan de Veilingen.

Mijne Heeren,

Wij deelen U mede, dat:
H. BRAAM, Zonnebloemstraat 35, Hillegersberg,
als Treuhänder is aangewezen voor de Firma's:
J. DE LEEUWE, Spoelstraat 14 a, Zwolle.
A. DE LEEUWE, Bitterstraat 129 en 137, Zwolle.

Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan de afnemers van genoemde personen, zullen de toewijzingen aan den heer Braam moeten overgaan.

Ten vervolge op onze aan U gezonden circulaire No. 596/'41, d.d. 10 December 1941, berichten wij U nog, dat het aan de volgende handelaren verboden zal zijn den handel in groenten en/of fruit in den ruimsten zin des woords uit te oefenen:

HENDRIK VISSER, Saffierstraat 2 a, Rotterdam,
van 25 Juni 1943 tot 25 October 1943.

CORNELIS RUS HARTLAND, Zijdewindestraat 90, te Rotterdam,
van 1 Juli 1943 tot 1 September 1943.

Wij verzoeken U, voor zoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen, als bedoeld in bovengenoemde circulaire.

Hoogachtend,
BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:

[Handtekening]

27701/7-3-'43-K 998 Dit document is een officiële mededeling van het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het bevat twee belangrijke administratieve besluiten:

1. Aanstelling van een Treuhänder: De heer H. Braam wordt aangesteld als beheerder voor de firma’s van J. en A. de Leeuwe in Zwolle. De term 'Treuhänder' (vertrouwensman/beheerder) wijst direct op de 'arisering' van Joodse bedrijven. Joodse eigenaren werden uit hun functies gezet en hun bezit werd onder toezicht geplaatst van een door de bezetter goedgekeurde beheerder, wat vaak de voorbode was van definitieve onteigening.
2. Handelsverboden: Twee handelaren uit Rotterdam, Hendrik Visser en Cornelis Rus Hartland, krijgen een tijdelijk verbod om hun beroep uit te oefenen. Dergelijke straffen werden in die periode vaak opgelegd door de Crisis Controle Dienst (CCD) of aanverwante instanties wegens overtredingen van de distributieregels, zoals zwarte handel of prijsopdrijving.

De brief is gericht aan "de Veilingen", aangezien zij de centrale knooppunten waren in de distributieketen en direct toezicht moesten houden op wie wel en niet mocht inkopen of verhandelen. Het document dateert uit juli 1943, een periode waarin de Duitse bezettingsmacht de Nederlandse economie en samenleving stevig in haar greep had. Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit maakte deel uit van de dwingende organisatie van het bedrijfsleven onder toezicht van de bezetter.

De namen J. en A. de Leeuwe zijn typisch Joods-Nederlandse namen. In 1943 was de deportatie van de Joodse bevolking in Nederland al in een vergevorderd stadium. Het aanstellen van een Treuhänder voor hun zaken in Zwolle is een tastbaar bewijs van de systematische diefstal van Joods bezit ("Entjudung").

Tegelijkertijd toont het document de strikte regulering van de voedselvoorziening. Omdat voedsel schaars was, werd de handel streng gecontroleerd. Wie zich niet aan de regels van het Bedrijfschap of de bezetter hield, riskeerde uitsluiting van de markt, zoals te zien is bij de Rotterdamse handelaren. Dit type documentatie is cruciaal voor historisch onderzoek naar zowel de Holocaust als de economische geschiedenis van Nederland tijdens de bezettingsjaren.