6 september 1943 No. 105/36/3 M. 1943 8/9.
a

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT.

Laan Copes van Cattenburch 62
Afd.: BOEKHOUDING
Dict.: vdW. Typ.: RO.
No. G. 171/'43
Toestel 44

AAN DE VEILINGEN

's Gravenhage, 6 September 1943.

Betr.: Levering van tuinbouwproducten op Wehrmachtbezugscheine.

Mijne Heeren,

Onder referte aan onze circulaire dd. 16 Augustus No. G. 156/'43 willen wij nog de volgende punten onder Uw aandacht brengen:

1. In bovengenoemde circulaire staat vermeld, dat de handelaren op de factuur het Feldpostnummer en den naam van de door hen bediende Dienststelle dienen aan te teekenen. Door de Duitsche instanties worden wij erop gewezen, dat het om militaire redenen niet is geoorloofd dat de naam der Dienststelle wordt aangegeven. In het vervolg kan dus worden volstaan met de vermelding van het Feldpostnummer op de factuur.

2. Het is ons gebleken, dat het betalingsadres in vele gevallen niet duidelijk wordt aangegeven. Abusievelijk geeft men dikwijls als betalingsadres aan: Twentsche Bank, postrekening nr. 493653. Dit schept moeilijkheden met de betaling en de handelaren moeten in de toekomst duidelijk op de factuur vermelden dat onze betalingsadressen zijn of de Twentsche Bank N.V., den Haag of de te onzen name staande postrekening nr. 493653.

3. Wij ontvangen van de veilingen diverse soorten Bezugscheine. Gefinancierd worden echter alleen de leveringen aan Dienststellen, die gerechtigd zijn tot de afgifte van de zg. gele Bezugscheine, zoodat U kunt volstaan met slechts deze Scheine aan ons in te zenden. Voor de overige Scheine zooals deze gelden voor leveringen aan het Arbeitsbereich der N.S.D.A.P. in den Niederlanden, cantines etc. kan de normale betalingsregeling bestendigd blijven.

Wij verzoeken U van het bovenstaande goede nota te nemen en een en ander ter kennis van de betrokken handelaren te brengen.

Hoogachtend,
BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT;

(Handtekeningen)
v.d. Staat. / F. v.d. Werf

Rb.V.V.O. Deze circulaire van het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit is gericht aan de Nederlandse groenteveilingen en handelt over de administratieve afwikkeling van leveringen aan de Duitse bezetter. De kernpunten zijn:

1. Geheimhouding: Uit militaire overwegingen (spionagepreventie) mag de specifieke naam van een legeronderdeel (Dienststelle) niet meer op de factuur staan; alleen het veldpostnummer is toegestaan.
2. Betalingsverkeer: Er wordt verduidelijkt hoe de facturatie naar het Bedrijfschap moet verlopen om verwarring bij de Twentsche Bank en de postgiro te voorkomen.
3. Bureaucratie van de bezetting: Er wordt een onderscheid gemaakt tussen leveringen aan de Wehrmacht (gefinancierd via specifieke "gele" bonnen) en leveringen aan partij-instanties zoals de N.S.D.A.P. of kantines, die via de normale commerciële weg betaald worden. Het document dateert uit september 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland een steeds grotere stempel drukte op de economie. Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit was een tijdens de bezetting opgerichte publiekrechtelijke organisatie die de gehele sector reguleerde.

Dergelijke instanties waren cruciaal voor de Duitse oorlogsindustrie en voedselvoorziening. De brief illustreert de verregaande integratie van de Nederlandse tuinbouw in de Duitse logistiek. De veilingen fungeerden hierbij als doorgeefluik van instructies aan individuele handelaren. De vermelding van het Arbeitsbereich der N.S.D.A.P. (de civiele tak van de nazipartij in Nederland) en de Wehrmacht laat zien hoe verschillende Duitse organen direct gebruikmaakten van de Nederlandse voedselproductie. De afkorting Rb.V.V.O. onderaan staat waarschijnlijk voor de Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, het overkoepelende orgaan.