Officiële circulaire / mededeling 12 november 1943 Bedrijfschap voor Groenten en Fruit De geadresseerde veilingsvereniging No. 105/41/1 M. 1943 1/3

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT

Laan Copes van Cattenburch 62 's-Gravenhage

DIRECTIE.
Dr./AKl.-
No.G 202
Rb.V.V.O.

AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.

's-Gravenhage, 12 November 1943.

Vervoederverbod van roode- en gele peen, pastinaken, witlofwortelen, herfstrapen of knollen en stoppelpeen.

Voor de goede orde brengen wij het volgende te Uwer kennis.
Ingevolge de "Verordening 1942 Vervoederen Groenten en Fruit", gelden ten opzichte van de bovengenoemde producten de volgende voorschriften.

I. Het vervoederen van roode- en gele peen, koolrapen, met uitzondering van de witvleezige-, pastinaken en witlofwortels is verboden, ook voor de landbouwers en veehouders in eigen bedrijf.
Alleen door de veilingen kan voor deze artikelen toestemming tot vervoederen worden verleend, wanneer deze producten in hun geheel niet voldoen aan de gestelde kwaliteitseischen. Ongesorteerde partijen mogen niet worden gekeurd en voor veevoeder worden bestemd ; deze dienen derhalve eerst uitgesorteerd te worden. Alle verkoop van voor menschelijke consumptie geschikt product, dus zoowel "goed" als "afwijkend" dient over de veiling te geschieden.

II. Herfstrapen of -knollen en stoppelpeen mogen door de verbouwers wel in eigen bedrijf worden vervoederd. Wenscht men deze producten evenwel te verkoopen, dan dient dit, voorzoover zij voor menschelijke consumptie geschikt zijn, uitsluitend over de veiling te geschieden. Behalve door de veiling kunnen deze twee producten ook voor menschelijke consumptie worden afgekeurd door den Provincialen Voedselcommissaris.

Wanneer een der onder I of II genoemde producten als veevoeder wordt verhandeld of verladen, dan zal er een bewijs van afkeuring bij aanwezig moeten zijn, afkomstig van de betreffende instantie met vermelding van hoeveelheid en datum, waarop de keuring heeft plaats gehad.

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT,

(handtekeningen) Dit document is een officiële richtlijn die de distributie en het gebruik van specifieke wortel- en knolgewassen strikt reguleert. De kern van de maatregel is het verbod om producten die geschikt zijn voor menselijke consumptie aan vee te voeren.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee categorieën:
1. Strenge beperking (I): Voor o.a. rode/gele wortelen en pastinaak geldt een totaal verbod op vervoedering, zelfs voor eigen gebruik door de boer, tenzij de veiling het product officieel afkeurt.
2. Beperkte vrijstelling (II): Herfstrapen en stoppelpeen mogen wel door de teler zelf aan het eigen vee gevoerd worden, maar alle overschotten die voor mensen eetbaar zijn, moeten verplicht via de veiling worden verkocht.

Het document benadrukt de noodzaak van bureaucratische controle: bij transport als veevoer is een officieel "bewijs van afkeuring" vereist om fraude of zwarte handel te voorkomen. Het document dateert uit november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende voedseltekorten en een streng distributiesysteem.

• Voedselvoorziening: De bezetter en de Nederlandse autoriteiten wilden voorkomen dat schaars voedsel "verspild" werd aan vee of op de zwarte markt belandde. Alles moest via de officiële kanalen (de veilingen) lopen om de voedselvoorziening voor de burgerbevolking (en de bezettingsmacht) te garanderen.
• Bedrijfschappen: Dit waren publiekrechtelijke organisaties die tijdens de oorlog werden ingezet om de economie centraal aan te sturen. Het 'Bedrijfschap voor Groenten en Fruit' hield toezicht op de gehele keten van teelt tot verkoop.
• Taalgebruik: De tekst hanteert de toenmalige spelling (zoals menschelijke, kwaliteitseischen) en een formele, dwingende toon die kenmerkend is voor de oorlogsbureaucratie.