29 Juni 1943. De Directeur van het Marktwezen (gevestigd Jan van Galenstraat 14). [Bovenaan de pagina, handgeschreven:]
Deze brief kan ter zijde [onduidelijk: mogelijk "worden gelegd"]

MARKTWEZEN AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 109/6/4 M.
BIJLAGE
ONDERWERP: Klacht K. Onstee inzake vischregeling op de markten.

AMSTERDAM (W.) 29 Juni 1943.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
===============

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 10 dezer om spoedig advies ontvangen stukken No. 421 L.M. 1943 heb ik de eer U te berichten, dat ik naar de onderhavige klachten een uitgebreid onderzoek heb ingesteld; de klagers, [handgeschreven tussenvoeging: en de vischkooplieden] de betrokken marktambtenaren zijn gehoord, doch het is niet gelukt om hierbij tot het vaststellen van positieve feiten te komen. De klagers spreken elkaar tegen, terwijl de marktambtenaren, de controleur Bekkering voor het voorgevallene op 2 Juni en de marktmeester De Wolff voor dat op 4 Juni beslist tegenspreken, dat er van de zijde van de kooplieden pogingen zijn gedaan om meer dan de hun voor eigen gebruik toegestane hoeveelheden achter te houden.

[In de linkermarge, handgeschreven:]
T. Smit en een dame, die ook nog als getuige is gehoord, van een groote partij schol spraken

Klager Onstee sprak te mijnen kantore over het achterhouden van eenige visschen, welke hij aan de staarten te voorschijn haalde; klager Schuddeboom van 40 à 50 visschen; dit laatste kan niet waar zijn, aangezien men zoo een hoeveelheid visch niet zoo gemakkelijk in een dun vel papier, als het scheidingspapier is, in elkaar frommelt en wegstopt. De controleur Bekkering deelde mede, dat drie Huizer vischkooplieden, die met elkaar samendoen, op één kar hun drie toewijzingen schol hadden geladen, welke door papier van elkaar waren gescheiden; toen de eerste partij van 50 kg. vrijwel was uitverkocht, bleef er voor de laatste klant niet voldoende visch over, namelijk geen 2 pond. Deze schol is toen opzijgelegd om bij de laatste partij, welke van dezelfde prijsklasse was, te worden verkocht.

[In de linkermarge onderaan, handgeschreven:]
Deze lezing wordt door de betr. vischkooplieden Huizers, die als betrouwbaar staan aangeschreven, volkomen onderschreven. Zij wezen erop dat het publiek in de war is geraakt door de hoeveelheid visch, welke zich nog in de kar bevonden, toen de eerste partij groote schol was uitverkocht. Achteraf heeft klager Schuddeboom dan ook zijn verontschuldigingen gemaakt tegen de vischkooplieden en gezegd dat hij het zoo niet had bedoeld.

Controleur Bekkering deelde nog mede, dat hij van het publiek op het Stadionplein zeer veel hinder ondervindt; onder dit publiek bevinden zich een aantal gepensioneerden van de Gemeente onder andere klager Schuddeboom, die zich in den regel geruimen tijd bij of in de omgeving van den vischverkoop ophouden. Bekkering was, voordat hij bij het Marktwezen werd geplaatst, werkzaam als conducteur bij de Tram, waar hij een collega was van Schuddeboom. Deze laatste kent hem daarvan nog en heeft aanvankelijk getracht dit, bij het verkrijgen... [tekst breekt hier af/loopt door op volgende pagina] * Inhoud: Het document betreft een intern rapport over een onderzoek naar vermeende onregelmatigheden bij de visverkoop op de Amsterdamse markten (met name het Stadionplein). Klanten (Onstee en Schuddeboom) beschuldigden kooplieden ervan vis achter te houden (onder de toonbank houden), terwijl er schaarste heerste.
* Strijdpunten: Er is een discrepantie tussen de verklaringen van de klagers. Onstee spreekt over "enige vissen", terwijl Schuddeboom spreekt over "40 à 50 vissen". De marktmeester en controleur verdedigen de kooplieden door te stellen dat de "verborgen" vis simpelweg een nieuwe partij was die gescheiden was door papier.
* Persoonlijke animositeit: Opvallend is de vermelding dat controleur Bekkering en klager Schuddeboom oud-collega's zijn van de Amsterdamse tram. Dit suggereert dat de klacht mogelijk voortkomt uit een persoonlijke vete of een poging tot vriendjespolitiek die is mislukt.
* Handgeschreven noten: De kanttekeningen lijken later te zijn toegevoegd door een inspecteur of de directeur zelf, gebaseerd op aanvullende getuigenissen van de kooplieden (de gebroeders Huizer). Deze noten ontkrachten de klacht definitief: Schuddeboom zou zelfs zijn excuses hebben aangeboden. * Tijdsbeeld: Juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Voedselvoorziening was strikt gerantsoeneerd en de schaarste leidde tot grote spanningen op de markten.
* Locatie: Het Marktwezen was gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. De incidenten vonden plaats op de markt bij het Stadionplein.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gebruikelijke ambtelijke spelling (visch, dezer, kantbrief) en een formele toon.
* Belang: Dit document illustreert de bureaucratische afhandeling van onrust onder de bevolking over eerlijke voedselverdeling. Het toont aan hoe nauwlettend de burgerij de marktmeesters en kooplieden in de gaten hield in tijden van gebrek.