Getypte ambtelijke brief. 17 juli 1943. Onbekend (waarschijnlijk hoofd van de marktdienst of inspectie). VD/HG.

109/6/4 M.

17 Juli 1943.

Klacht K. Onstee inzake
vischregeling op de markten.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

                    Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 10 Juni jl. om spoedig advies ontvangen stukken No.421 L.M.1943 heb ik de eer U te berichten, dat ik naar de onderhavige klachten een uitgebreid onderzoek heb ingesteld; de klagers, de betrokken marktambtenaren en de vischkooplieden zijn gehoord, doch het is niet gelukt om hierbij tot het vaststellen van positieve feiten te komen. De klagers spreken elkaar tegen, terwijl de marktambtenaren, de contrôleur Bekkering voor het voorgevallene op 2 Juni en de marktmeester De Wolff voor dat op 4 Juni beslist tegenspreken, dat er van de zijde van de kooplieden pogingen zijn gedaan om meer dan de hun voor eigen gebruik toegestane hoeveelheden achter te houden.
                    Klager Onstee sprak te mijnen kantore over het achterhouden van eenige visschen, welke hij aan de staarten te voorschijn haalde; klager Schuddeboom van 40 à 50 visschen, terwijl een dame, die ook nog als getuige is gehoord, van een groote partij sprak; dit laatste kan niet waar zijn, aangezien men zoo een hoeveelheid visch niet zoo gemakkelijk in een dun vel papier, als het scheidingspapier is, in elkaar frommelt en wegstopt. De contrôleur Bekkering deelde mede, dat drie Huizer vischkooplieden, die met elkaar samendoen, op één kar hun drie toewijzingen schol hadden geladen, welke door papier van elkaar waren gescheiden; toen de eerste partij van 50 kg. vrijwel was uitverkocht, bleef er voor de laatste klant niet voldoende visch over, namelijk geen 2 pond. Deze schol is toen opzijdegelegd om bij de laatste partij, welke van dezelfde prijsklasse was, te worden verkocht. Deze lezing wordt door de betreffende vischkooplieden, Huizers, die als betrouwbaar staan aangeschreven, volkomen onderschreven. Zij wijzen erop, dat het publiek in de war is geraakt door de hoeveelheden visch, welke zich nog in de kar bevonden, toen de eerste partij groote schol was uitverkocht. Achteraf heeft klager Schuddeboom dan ook zijn verontschuldigingen gemaakt tegen de vischkooplieden en gezegd, dat hij het zoo niet had bedoeld.
                    Contrôleur Bekkering deelde nog mede, dat hij van het publiek op het Stadionplein zeer veel hinder ondervindt; onder dit publiek bevinden zich een aantal gepensionneerden van de Gemeente, onder andere klager Schuddeboom, die zich in den * Kern van de zaak: Het document betreft een onderzoek naar klachten over vermeende onregelmatigheden bij de visverkoop op de markt in Amsterdam. Burgers (Onstee en Schuddeboom) beschuldigden visverkopers ervan vis achter te houden (mogelijk voor de zwarte markt of eigen gebruik).
* Conclusie van het onderzoek: De beschuldigingen blijken ongegrond of berusten op misverstanden. De "achtergehouden" vis bleek simpelweg de nog niet aangesproken voorraad van een andere koopman op dezelfde kar te zijn, gescheiden door papier.
* Geloofwaardigheid: De autoriteiten scharen zich achter de marktambtenaren (Bekkering en De Wolff) en de "betrouwbare" visverkopers uit Huizen. De klagers worden afgeschilderd als inconsistent; Schuddeboom trekt zijn beschuldiging later zelfs in.
* Sociale spanning: De laatste alinea is veelzeggend over de sfeer op de markt. Er is sprake van "hinder" door het publiek, waarbij specifiek gepensioneerde gemeenteambtenaren worden genoemd als ruziezoekers of criticasters op het Stadionplein. * Oorlogstijd: De brief is gedateerd juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Voedsel was schaars en de distributie was streng gereguleerd.
* Voedselvoorziening: In deze periode was de controle op de verkoop van levensmiddelen (zoals vis) cruciaal om onrust onder de bevolking te voorkomen. Elke schijn van voortrekkerij of achterhouden van voorraden leidde direct tot felle reacties van het wachtende publiek.
* Locatie: De vermelding van het "Stadionplein" en de "Wethouder voor de Levensmiddelen" duidt op Amsterdam. Het Stadionplein was (en is) een bekende marktlocatie in Amsterdam-Zuid.
* Administratieve taal: Het gebruik van termen als "onderhavige klachten", "kantbrief" en de spelling ("visch", "eenige") is kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. De afkorting "L.M.1943" in het kenmerk staat waarschijnlijk voor "Levensmiddelen 1943". K. Onstee