Handgeschreven concept of rapportblad (gemerkt met paginanummer '2').
Origineel
Handgeschreven concept of rapportblad (gemerkt met paginanummer '2'). (Tekst in de kantlijn, links)
Wanneer het tijdstip van aankomst der spiering zoodanig is, dat de spiering, welke na marktuur 's middags zijn gevoerd, wordt in die gevallen vergunning verleend om met die spiering te venten. In de zomermaanden moest dit wel worden gedaan, omdat dan de spiering met de hitte niet tot den volgenden dag kan worden overgehouden.
(Hoofdtekst, doorgehaald met een kruis)
Wanneer vischhandelaren, die in overigen (2
Volendam wonen, op tijd
met een vervoergelegenheid
hun woonplaats kunnen
bereiken, is bepaald, dat
de spiering, welke na 4.30
uur 's middags wordt aange-
voerd, vrij onder de
handelaren
wordt verdeeld. Hierbij
wordt niet de officiële ver-
deellijst gevolgd, doch een
aparte lijst. De hier bedoelde
spiering is, doordat ze
vaak reeds uren in kisten
heeft gezeten, van zwakke
kwaliteit en moet zoo
spoedig mogelijk onder
het publiek worden gebracht.
Aangezien de markten
vrijwel zijn geëindigd op
het moment, dat de hande-
laren daar met deze late
spiering binnen aankomen,
is bepaald, dat met deze
spiering mag worden gevent. De tekst beschrijft een uitzonderingsregel voor de handel in spiering. Omdat spiering een zeer bederfelijke vissoort is ("zwakke kwaliteit"), was het essentieel dat de vangst zo snel mogelijk bij de consument terechtkwam.
De kern van de bepaling is dat wanneer de vis pas na 16:30 uur ('s middags) arriveert — een tijdstip waarop de reguliere markten meestal al afgelopen waren — de vis niet volgens de officiële verdeellijst hoefde te worden verhandeld. In plaats daarvan kregen de handelaren (met name die uit Volendam) toestemming om de vis direct te "venten" (op straat verkopen). Dit was vooral in de zomer cruciaal, omdat de vis de hitte niet zou overleven tot de volgende marktdag. Dit document stamt waarschijnlijk uit de eerste helft van de 20e eeuw (gezien het handschrift, de spelling en de logistieke context). In die tijd was Volendam een van de belangrijkste centra voor de spieringvisserij op de Zuiderzee. De handel was streng gereguleerd via markten en verdeellijsten om eerlijke prijzen en kwaliteit te waarborgen.
Venten werd doorgaans aan banden gelegd om vaste marktkramers te beschermen, maar voor uiterst bederfelijke waar zoals spiering werden vaak lokale verordeningen aangepast. Het document weerspiegelt de praktische uitdagingen van de vismijn en de handel in een tijd zonder grootschalige moderne koeltechniek.