Ambtelijk rapport/brief met handgeschreven toevoegingen. 7 november 1944 (met verwijzingen naar gebeurtenissen op 27 oktober 1944). J.P.N. Boon, controleur bij de Dienst van het Marktwezen. De Heer Directeur van het Marktwezen. (Noot: Tekst tussen [ ] betreft handgeschreven toevoegingen in de marge of tussen de regels. Doorgehaalde tekst is aangegeven met [[ ]].)

(2)

[als]
zoowel bij de V.B.N.A. mij werd medegedeeld, dat in begin October
1944, de mogelijkheid heeft bestaan, dat de kleinhandelaren geen
aardappelen of groente in hun zaken hebben gehad, gezien de stag-
natie met de transport moeilijkheden.

[als gevolg van de V.B.N.A. er]
[op 27 Oct. jl. is, omdat groote groepen]
[van de bevolking op de bonnen 60 en 61 geen]
[aardappelen hadden kunnen krijgen,]
[toe overgegaan een aantal pleinen in de stad,]

Amsterdam 7 November 1944.
Den Heer Directeur
van het Marktwezen.

[o.a. onder controle] controleur
[de ambtenaren van] J.P.N. Boon.
[het M.W., op deze]
[pleinen alsnog aardappelen]
[beschikbaar te stellen. Deze verkoop]
[heeft o.a. plaatsgehad op den Amstelveenscheweg]
[bij de Molenbeekstraat.]

[Marginale aantekening rechtsonder:]
[bonnen 60-61]
[zijn]
[(= 15-28 Oct.]
[geldig geweest)]

[Diagonale paraaf/stempel over de onderste helft:]
[V/ 27 Oct 1944]
[Onleesbare handtekening/paraaf] Dit document is een administratief bewijsstuk van de extreme voedselschaarste in Amsterdam tijdens de vroege fase van de Hongerwinter. Het getypte gedeelte stelt vast dat kleinhandelaren (winkeliers) begin oktober 1944 geen voorraad meer hadden door transportstagnatie (veroorzaakt door de Spoorwegstaking en de Duitse blokkades).

De uitgebreide handgeschreven aanvullingen corrigeren en verduidelijken de tekst tot een rapport over een specifieke noodmaatregel: op 27 oktober 1944 werd besloten om aardappelen direct op pleinen te verkopen ("op deze pleinen alsnog aardappelen beschikbaar te stellen"). Dit gebeurde omdat de bevolking hun bonnen (nummer 60 en 61) niet meer kon verzilveren bij de reguliere winkels. Een specifieke locatie wordt genoemd: de kruising van de Amstelveenscheweg en de Molenbeekstraat in Amsterdam-Zuid.

Het document toont de bureaucratische afhandeling van crisissituaties; zelfs in tijden van hongersnood werd nauwgezet bijgehouden welke ambtenaar (in dit geval controleur Boon) toezicht hield op de distributie. De datum van het document (november 1944) plaatst dit midden in de Hongerwinter. Na de geallieerde opmars in het zuiden en de Spoorwegstaking van september 1944, blokkeerden de Duitse bezetters het voedseltransport naar West-Nederland.

De V.B.N.A. (Vereniging van Belangenbehartigers van Nederlandsche Aardappelhandelaren) speelde een centrale rol in de distributieketen, die op dat moment volledig was ingestort. De bonnen 60 en 61, die volgens de kantlijn geldig waren van 15 tot 28 oktober, vertegenwoordigden een officieel rantsoen dat in de praktijk vaak niet meer leverbaar was. De "verkoop op pleinen" was een wanhoopspoging om de voedselvoorziening buiten de lege winkels om direct aan de burger te leveren, vaak onder streng toezicht van de Dienst van het Marktwezen om rellen of zwarte handel te voorkomen.