Officieel rapport (getypt). Directeur van het Marktwezen (bestemd voor de Wethouder voor de Levensmiddelen). Behoort bij brief 2c/85/2 M. d.d. 2 November 1944 aan den Heer
Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Markt-
wezen.

R a p p o r t .

Op Maandag, 23 October 1944, is door ons, J.P.N. Boon en J.H.
de Grebber, een schuit beladen met appelen en liggende in den
Amstel bij de Blauwbrug, welke achteraf van P. van Hilten bleek
te zijn, door ons in beslaggenomen en afgeleverd aan den Heer
Broerse.
Eenige dagen later deelde P. van Hilten ons mede, dat hij
met kapitein Ponne een onderhoud had gehad en dat beiden daarna
een onderhoud hebben gehad met Politie-president Van Hilten.
In overleg met genoemde heeren mocht P. van Hilten voortaan
als hij een schuit met appelen te koop had, deze aan het publiek
verkoopen, doch op voorwaarde, dat, zoodra hij in Amsterdam aan-
kwam, hij eerst den Heer Ponne ervan in kennis moest stellen.
Deze zou dan de prijzen vaststellen.
Op Vrijdag 27 October 1944 hebben wij, rapporteurs een onder-
houd gehad met kapitein Ponne betreffende voornoemde zaak. De Heer
Ponne deelde ons mede, dat hij inderdaad met P. van Hilten bij
Politie-president Van Hilten een onderhoud had gehad en dat hij
toestemming had gekregen, zoodra hij met een schuit beladen met
appelen in Amsterdam aankwam, voordat hij ging lossen of verkoopen,
eerst kapitein Ponne ervan in kennis moest stellen. Deze of eenige
van zijn ambtenaren zouden dan de prijs vaststellen en de appelen
zouden onder hun toezicht aan het publiek worden verkocht.

Amsterdam, 2 November 1944.

De Contrôleurs,

(J.P.N.Boon,)

Den Heer Directeur
van het Marktwezen.

(J.H.de Grebber). * Kern van het incident: De controleurs Boon en De Grebber hebben op 23 oktober 1944 een schuit met appelen in beslag genomen die aan de Blauwbrug in de Amstel lag. De eigenaar was P. van Hilten.
* Bureaucracy en overleg: Na de inbeslagname heeft er op hoog niveau overleg plaatsgevonden tussen de eigenaar, kapitein Ponne (vermoedelijk van de prijsbeheersing of economische recherche) en de Amsterdamse Politie-president.
* De regeling: Er is een uitzondering gemaakt voor Van Hilten. Hij mag zijn handelswaar (appelen) voortaan direct aan het publiek verkopen, mits hij zich direct bij aankomst in de stad meldt bij kapitein Ponne. De overheid stelt vervolgens de prijs vast en houdt toezicht op de verkoop. Dit was bedoeld om woekerprijzen op de zwarte markt te voorkomen en de distributie te reguleren.
* Opvallend detail: De schuiteigenaar (P. van Hilten) deelt dezelfde achternaam als de toenmalige Politie-president (S.A. van Hilten). Dit zou kunnen verklaren waarom er een specifieke regeling werd getroffen in plaats van een definitieve verbeurdverklaring. Dit document stamt uit november 1944, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit is het begin van de Hongerwinter. In Amsterdam heerste een nijpend gebrek aan voedsel en brandstof. De autoriteiten (zowel de bezetter als het ondergeschikte Nederlandse ambtenarenapparaat) probeerden met strikte maatregelen de voedselvoorraad te controleren.

Inbeslagnames van partijen voedsel waren aan de orde van de dag om "zwarte handel" tegen te gaan. De in het document genoemde Politie-president Van Hilten (S.A. van Hilten) was een collaborateur die door de bezetter op deze post was geplaatst. Het document illustreert de spanning tussen de schaarste, de illegale aanvoer van voedsel over het water en de pogingen van het stadsbestuur (Marktwezen en Politie) om grip te houden op de prijzen en de verdeling van schaarse levensmiddelen zoals appelen. J.H. Marktwezen Politie