Archiefdocument
Origineel
[Linksboven stempels in paarse inkt:]
Nº 21/10/3
M. 1944 13/6
[Typoscript:]
No. 23/8 L.M. -1944-
[Rechtsboven handgeschreven in blauwe inkt:]
Marktw
[Rechtsboven handgeschreven paraaf/tekening en daaronder getypt:]
12 Juni 1944.
m.v.d.m. [paraaf]
[Hoofdtekst typoscript:]
restitutie en ontheffing marktgeld.
Ik deel U mede te hebben besloten U op gronden van billijkheid restitutie en ontheffing van marktgeld te verleenen tot een bedrag res-pectievelijk van f 1.25 en f 25.-.
[Links onder de tekst de handgeschreven initialen:]
vM
[Ondertekening typoscript met paarse stempels voor de namen:]
De Burgemeester van Amsterdam,
(get.) Voûte
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN
[Handgeschreven aantekening in het midden links in blauwe inkt:]
deze restitutie is niet
uitbetaald, omdat schuld
niet op 19/10 44 doch op 6/6 44
m. op markt is verrekend.
[Adressering onderaan typoscript:]
den heer J. Kolenberg,
1e Jan van der Heydenstraat 46 II,
A__L__H__I__E__R(Z).
--- Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur uit de late oorlogsperiode (juni 1944). De kern van het bericht is dat aan de heer J. Kolenberg een teruggave (restitutie) en een vrijstelling (ontheffing) van marktgeld is verleend "op gronden van billijkheid". Het gaat om relatief kleine bedragen: 1,25 gulden en 25 gulden.
De handgeschreven aantekening voegt een cruciale administratieve laag toe: de daadwerkelijke uitbetaling heeft nooit plaatsgevonden. In plaats daarvan is het bedrag verrekend met een openstaande schuld op de markt op 6 juni 1944 (D-Day). Dit duidt op een efficiënte, doch strikte boekhouding waarbij tegoeden direct werden gebruikt om achterstanden te dichten.
De vermelding "Marktw" in de marge verwijst naar de dienst Marktwezen, die verantwoordelijk was voor het beheer van de Amsterdamse markten (zoals de nabijgelegen Albert Cuypmarkt).
--- Ten tijde van dit schrijven stond Amsterdam onder Duits gezag. De ondertekenaar, Edward Voûte, was een door de bezetter aangestelde burgemeester (regeringscommissaris). Hoewel hij geen lid was van de NSB, werkte hij nauw samen met de Duitse autoriteiten.
De datum 12 juni 1944 is historisch significant: het is minder dan een week na de geallieerde invasie in Normandië. Ondanks de naderende bevrijding en de enorme spanningen in de stad (voedseltekorten, razzia's), bleef de gemeentelijke bureaucratie, zoals dit document over marktgeld aantoont, tot in detail functioneren.
De geadresseerde woonde in de 1e Jan van der Heydenstraat, in het hart van de wijk De Pijp. Dit was en is een buurt die nauw verbonden is met de marktcultuur. Veel bewoners waren marktkooplieden of hadden kleine neringen die afhankelijk waren van de marktactiviteiten. J. Kolenberg Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB