Getypte brief (afschrift). Niet expliciet vermeld op het afschrift, maar de tekst verwijst naar de situatie in 1942; het document dateert waarschijnlijk uit 1942 of begin 1943. De Leider van de Afdeling Spijsvetten en Visscherij van de Centrale Contrôledienst (Departement van Landbouw en Visscherij). Ondertekend door H.J. van Geuns (w.g. = was getekend). Het Bedrijfschap voor Visscherijproducten, Afd. Verdeeling, 2e Adelheidstraat 300, 's-Gravenhage. Afschrift.

D E P A R T E M E N T V A N L A N D B O U W E N V I S S C H E R I J .

Centrale Contrôledienst Afd. Spijsvetten en Visscherij

Betr.vischvoorziening Amsterdam Aan: Het Bedrijfschap voor
Visscherijproducten
Nº C.063/3033/V/Kd Afd.Verdeeling,
2e Adelheidstraat 300
's-G R A V E N H A G E.
____

Wat betreft de verdeeling van visch over den gemeentelijken afslag te Amsterdam, is het wellicht gewenscht, dat het aantal kleinhandelaren, dat voor een toewijzing op den afslag in aanmerking komt, beperkt wordt. Er zijn thans n.l. te Amsterdam diverse winkelbedrijven, comestibleszaken e.d, die visch verhandelen als nevenartikel en in 1942 kwamen bovendien personen op de verdeellijst voor, die bij de N.V.C. niet georganiseerd waren.
In verband hiermede zou ik U willen voorstellen de verdeellijst van den afslag te Amsterdam te doen herzien zoodat alleen de personen, die in den handel in visch hun bestaan vinden, voor een toewijzing in aanmerking worden gebracht.
Verder blijkt, dat visch, vooral aal en paling, nadat zij op den afslag te Amsterdam werd toegewezen, gerookt wordt om daardoor een hoogeren prijs en een grootere winstmarge te krijgen. Het is echter geenszins te controleeren of alle visch wel gerookt, evenmin of alle gerookte visch op rechtvaardige wijze verhandeld wordt.
Nu beoogt het Achtste Uitvoeringsbesluit m.i. o.m. in het algemeen te bereiken, dat de visch zoo spoedig mogelijk in handen van den consument komt.
Het zou daarom n.m.m. een goeden gang van zaken bevorderen wanneer geen toestemming verleend wordt tot het rooken van bij de verdeeling toegewezen visch, als bedoeld in artikel 10, althans wanneer het verleenen van toestemmingen tot een minimum blijft beperkt. Visch is immers reeds in verschen toestand een graag gewild product.
Ik heb den indruk, dat de mogelijkheid tot knoeierijen hierdoor beperkter zou zijn, dan wanneer er gelegenheid is, dat de versch toegewezen visch door of namens een handelaar wordt gerookt.
Tenslotte wil ik gaarne nog het volgende voorstel van mijn Districtsleider te Amsterdam aan U doorgeven.
Deze acht het n.l. aanbevelenswaardig, indien versche en gerookte aal en paling alleen op de aangewezen standplaatsen mag worden verkocht, zoodat deze visch niet aan winkels werd toegewezen. Op de markten is n.l. vrijwel permanent contrôle, zoowel van de zijde van het Marktwezen als van mijn controleurs, zoodat een scherp toezicht mogelijk is.
Wellicht kan door U worden nagegaan in hoeverre doorvoering van de aangegeven richtlijnen mogelijk is.
Van eventueel te nemen maatregelen ontvang ik gaarne van U bericht.

                DE LEIDER VAN DE AFDEELING
                SPIJSVETTEN EN VISSCHERIJ,

                w.g.  H.J.van Geuns
                voor eensluidend afschrift
        NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
                [handtekening]
                Secretaris

Ruy Dit document is een ambtelijk schrijven waarin gepleit wordt voor een strengere regulering van de vismarkt in Amsterdam. De kernpunten zijn:

1. Beperking van de handel: De auteur stelt voor om alleen nog professionele vishandelaren toegang te geven tot de gemeentelijke afslag. "Nevenbedrijven" (zoals comestibleszaken) en niet-georganiseerde personen moeten van de distributielijst worden geschrapt.
2. Verbod op roken: Er wordt gewaarschuwd dat verse vis (met name aal en paling) na aankoop vaak wordt gerookt puur om de winstmarge te vergroten. De auteur wil dit roken verbieden of minimaliseren, zodat vis vers en tegen een lagere prijs sneller bij de consument terechtkomt.
3. Preventie van fraude: Door het roken van vis aan banden te leggen, hoopt men "knoeierijen" (zwarte handel of prijsopdrijving) te voorkomen.
4. Concentratie op markten: Er wordt voorgesteld om de verkoop van (gerookte) aal en paling enkel nog toe te staan op aangewezen marktstandplaatsen. Dit vergemakkelijkt de controle door het Marktwezen en de eigen inspecteurs, aangezien toezicht in verspreide winkels lastiger is. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de voedselvoorziening volledig gecentraliseerd en strak gereguleerd via een distributiesysteem om schaarste te beheersen en de zwarte markt tegen te gaan.

De vermelding van de N.V.C. (Nederlandsche Visscherijcentrale) is cruciaal; dit was het centrale orgaan dat onder toezicht van de bezetter de gehele visserijketen controleerde. Het "Achtste Uitvoeringsbesluit" waarnaar verwezen wordt, maakt deel uit van de complexe juridische structuur die werd opgetuigd om de economie in oorlogstijd te beheersen. De focus op Amsterdam onderstreept de grote uitdagingen om de voedselvoorziening in de grote steden op een "rechtvaardige wijze" (volgens de geldende distributieregels) in stand te houden.