Handgeschreven brief of memo op gelinieerd papier.
Origineel
Handgeschreven brief of memo op gelinieerd papier. "8 Maart j.l." (jaar onbekend, vermoedelijk midden 20e eeuw). Jac Sturm (of Storm). [Brieftekst in zwart/grijs potlood/inkt:]
WelEd. Heere.
8 Maart j.l. heeft de Damme & Peters
gezouten bliek in de markt gebracht.
Het notatje wat er bij was van 80 % en
20 % Nu hebben wij dat direct aange-
zien voor 80% bliek en 20% sardien.
Want wij hebben nooit hooger percentage
gehad (en zoo is de prijs ook uitgerekend
geworden), niet denkende dat het 80%
sardien moest zijn, want daar leek het
heelemaal niet op. Maar in elk geval
is de schuld aan ons, dat wij niet beter
op de nota gekeken hebben, misschien
kunt u het nog in orde brengen.
Jac Sturm
[Annotaties in rood:]
* Rechtsboven (omcirkeld): Inspectie (2x geschreven)
* Rechtsboven (hoek): Opb [mogelijk: Openbaar of een afkorting voor een behandelaar]
* Linkermarge: dit is fout / 3-50 / Han [paraaf?]
* Onderstrepingen: "80% bliek en 20% sardien" is dubbel onderstreept in rood. De kern van dit schrijven is een bekentenis van een administratieve fout met financiële gevolgen. Jac Sturm (vermoedelijk een handelaar of tussenpersoon) heeft een partij gezouten vis verhandeld waarbij de verhouding tussen 'bliek' (een goedkopere kleine haringachtige) en 'sardien' (de duurdere variant) verkeerd is geïnterpreteerd.
Sturm nam aan dat de partij voor 80% uit bliek bestond, terwijl de nota blijkbaar aangaf dat het om 80% sardien ging. Omdat de prijs is berekend op basis van de goedkopere bliek, is er een aanzienlijk prijsverschil ontstaan. Sturm merkt opmerkelijk genoeg op dat de vis er fysiek helemaal niet uitzag als sardien ("want daar leek het heelemaal niet op"), wat suggereert dat de kwaliteit of het uiterlijk van de waar niet overeenkwam met wat er op de nota stond. Hij vraagt de geadresseerde (mogelijk een toezichthouder of de firma Damme & Peters) om een correctie. Het document lijkt afkomstig uit een dossier van een prijscontrole-instantie of een inspectiedienst (zoals de Keuringsdienst van Waren of een economische controledienst). De rode aantekening "dit is fout" en de stempel/tekst "Inspectie" wijzen op een officieel onderzoek naar prijsvorming of misleiding.
In de periode rond de Tweede Wereldoorlog en de wederopbouw was er in Nederland strikte regelgeving wat betreft de samenstelling en prijs van levensmiddelen. Het verwisselen van percentages bliek en sardien was niet alleen een administratieve fout, maar kon gezien worden als een overtreding van de prijsvoorschriften, aangezien de consument of de afnemer mogelijk te veel betaalde voor een product van lagere kwaliteit, of de staat inkomsten misliep. De notatie "3-50" zou kunnen verwijzen naar een boetebedrag of een vastgesteld prijsverschil per eenheid.