Handgeschreven verzoekschrift met ambtelijke aantekening. 26 maart 1944. F. Roosman (bij monde van boekhouder G. Drieman). De Heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen te Amsterdam. [Linksboven:]
den Heer Directeur van den
Dienst van het Marktwezen
te Amsterdam.

[Midden/Boven, gestempeld:]
$N^o$ 46^A/53/1 M. 1944 10/3

[Rechtsboven:]
A’dam 26-3-’44

[Potloodnotitie onder datum:]
md. Van Beeru
behandelen

[Hoofdtekst:]
M!

Bij de uitreiking van de persoonsbewijzen in 1941
is abusievelijk op mijn persoonsbewijs vermeld:
„Zonder beroep.”
Daar ik reeds 50 jaar lang onafgebroken visch-
handelaar ben, zou ik dat gaarne veranderd zien.
Hiertoe wil het Bevolkingsregister slechts
overgaan, indien ik in het bezit ben van een
verklaring van Uw dienst, volgens welke ik
bekend sta als vischhandelaar en in de vischaf-
deling in de Gem. Visch Afslag, alhier, ben
opgenomen.
Ik richt hiermede het beleefde verzoek tot U,
mij een zoodanige verklaring te willen verstrekken.
Bij voorbaat beleefd dankend, hoogachtend:

voor F. Roosman:
[Signatuur: G. Drieman]
G. Drieman
boekhouder

[Linksonder:]
F Roosman
Willemsstraat 15
Amsterdam-C.

[In rood potlood:]
46^A/53/2

[Onderste gedeelte, ambtelijke verklaring:]
(F. Roosman kan niet schrijven)
Ondergeteekende, Dir. v. h. M.W. te A. verklaart
hiermede, dat F. Roosman, geb. 1.11.1874, wonende
Willemsstraat 15 alhier, bij zijn dienst bekend
is als kleinhandelaar in visch en in de afdeeling van
visch aan den afslag te dezer stede is opgenomen.
[Initialen] * Kern van de zaak: F. Roosman verzoekt om een officiële verklaring van zijn beroep als visafslaghouder/viskleinhandelaar. Op zijn in 1941 uitgereikte persoonsbewijs staat ten onrechte "zonder beroep". Om dit door het Bevolkingsregister te laten corrigeren, heeft hij een bewijs van de Dienst van het Marktwezen nodig.
* Sociale context: De brief is geschreven door een boekhouder (G. Drieman) omdat de betrokkene, de heer Roosman, zelf niet kan schrijven (analfabetisme). Gezien zijn geboortejaar (1874) en zijn 50-jarige staat van dienst, is hij op dat moment bijna 70 jaar oud en al zijn hele werkzame leven actief in de Amsterdamse vishandel.
* Ambtelijke afhandeling: De Directeur van het Marktwezen (Dir. v. h. M.W.) heeft onderaan direct de gevraagde verklaring toegevoegd, waarin wordt bevestigd dat Roosman als kleinhandelaar bekend staat bij de visafdeling van de gemeentelijke afslag. Dit document stamt uit maart 1944, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Het persoonsbewijs (PB), dat in 1941 werd ingevoerd, was een cruciaal controlemiddel van de bezetter. Voor burgers was een correcte vermelding van het beroep van groot belang, niet alleen voor de beroepseer, maar ook voor het verkrijgen van bepaalde vergunningen, distributiekaarten of vrijstellingen (zoals voor de Arbeitseinsatz). De vishandel was een essentieel onderdeel van de voedselvoorziening in Amsterdam. De Jordaan (waar de Willemsstraat ligt) was van oudsher een wijk waar veel marktkooplieden en kleine zelfstandigen woonden. F. Roosman G. Drieman Marktwezen