12 mei 1944. Bedrijfschap voor Visscherijproducten, 's-Gravenhage. (N.B. De tekst in het middendeel van het document is in spiegelbeeld/doorslag vanaf de achterzijde zichtbaar. Deze is hieronder in gecorrigeerde, leesbare vorm getranscribeerd.)

DIENST
Departement
van Landbouw en Visscherij

12 Mei 1944.

Den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM.

No. 1020
Bedrijfschap voor Visscherijproducten
2e Adelheidstraat 300
'S-GRAVENHAGE

Met aanbieding van Uw schrijven van 27 April j.l. deelen wij U mede, dat er slechts een zeer beperkt kwantum benzine voor het vischvervoer wordt beschikbaar gesteld. De door U genoemde verkoopplaats ligt op zeer groote afstand van de vischmarkt.

Wij geven U derhalve in overweging visch door den autobeurtdienst voor het desbetreffende vervoer in dienst te stellen en dit bij een generatiewagen te doen geschieden onder toezicht van een deskundig persoon op vischgebied.

Wij merken tenslotte nog op, dat gelet op het zeer beperkte kwantumbenzine aan U immers relatief steeds een vrij groote benzinetoewijzing werd verstrekt. Afschrift van dit schrijven zenden wij aan de Havenmeester te Amsterdam.

BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN

(handtekening/paraaf) Dit document is een officiële reactie van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten op een aanvraag voor extra benzine ten behoeve van visvervoer in Amsterdam. De brief dateert uit mei 1944, een fase in de Tweede Wereldoorlog waarin de brandstofschaarste in bezet Nederland kritieke vormen had aangenomen.

De belangrijkste punten uit de correspondentie zijn:
* Strikte rantsoenering: De aanvraag wordt feitelijk afgewezen met het argument dat de benzinevoorraad uiterst beperkt is en dat Amsterdam in verhouding al een aanzienlijk deel ontvangt.
* Logistieke uitdaging: De afstand tussen de vismarkt (de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) en de verkooppunten wordt als een bezwaar gezien voor het gebruik van schaarse benzine.
* Noodoplossingen: Er wordt verwezen naar de "autobeurtdienst" en het gebruik van een "generatiewagen". Dit laatste type voertuig reed op houtgas in plaats van benzine, een typerende technologische aanpassing aan de oorlogsschaarste.
* Controle: Er wordt geëist dat het vervoer onder toezicht van een deskundige plaatsvindt, waarschijnlijk om verlies, bederf of illegale handel (zwarte markt) tegen te gaan. Het 'Bedrijfschap voor Visscherijproducten' was een tijdens de bezetting opgericht overheidsorgaan dat de gehele keten van vangst tot distributie controleerde. De geadresseerde, de directeur van het Marktwezen in Amsterdam, was verantwoordelijk voor de voedselvoorziening in de hoofdstad. De Jan van Galenstraat was de locatie van de in 1934 geopende Centrale Markthallen.

De brief illustreert de bureaucratische werkelijkheid van 1944: bijna elk transportmiddel en elke liter brandstof moest worden verantwoord. De overstap naar generatiewagens (houtgas) was voor civiele diensten in deze periode de norm, aangezien vloeibare brandstoffen vrijwel uitsluitend voor de Duitse Wehrmacht waren gereserveerd. De vermelding van de "Havenmeester te Amsterdam" onderstreept de nauwe coördinatie tussen de verschillende nautische en logistieke diensten om de voedseldistributie in stand te houden. N.B. De Bedrijfschap Marktwezen Wehrmacht