Getypte brief (doorslag of stencil) met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte brief (doorslag of stencil) met handgeschreven kanttekeningen. 22 mei 1944 (gebaseerd op handgeschreven notitie). Vakgroep Detailhandel Visch. (Handgeschreven in rode inkt bovenaan:)
Ik heb thans besproken met Drs [Kramer?] op 22-5-44 te Amsterdam marktwegen alles op zich nemen tot verschaffen van de gegevens betreffende quota verdeling 22-5-44 zie dit proces?
(Getypte tekst:)
als blijkt, dat op de overige afnemersstaten van groothandelaren ook nog een aandeel van den afslag staat vermeld.
--Het ligt in onze bedoeling om deze gelden te doen overmaken door middel van den giro-dienst van de Nederlandsche Middenstandsbank N.V. Om te weten op welke rekening wij deze gelden moeten overschrijven, verzoeken wij U ons te willen mededeelen of het geld moet worden gestort: a op een postgiro-rekening; b op een gemeente giro-rekening; c op een bank-rekening, met vermelding van het nummer en duidelijke omschrijving van het adres.
Om verantwoord te zijn tegenover de leden en den accountantsdienst dat de betreffende gelden op de juiste wijze zijn verdeeld, verzoeken wij U ons tevens te willen verklaren of U alle kleinhandelaren in Uw gemeente kent, die voor een bepaald percentage moeten meedeelen in het bedrag, dat U als extra-winst wordt toegezonden. Voor de bedragen, die aan de kleinhandelaren worden uitgekeerd, moet een kwitantie of een ander soort bewijsstuk van ontvangst worden uitgeschreven. U zoudt het ook zoo kunnen doen, dat U een lijst opstelt van de bedragen, die volgens de op de afnemersstaten voorkomende percentages aan de kleinhandelaren moeten worden uitgekeerd, bij uitkeering de kleinhandelaren te laten teekenen. Dit in verband met het feit, dat wij gaarne na de uitkeering van U een opgave willen ontvangen, waarop staat vermeld, aan wie en welke bedragen het door ons U toegezonden bedrag is uitgekeerd. Daar de uitkeering van extra-winsten op aal en paling reeds lang hangende is, verzoeken wij U ons zoo spoedig mogelijk de gevraagde gegevens en verklaring te willen toezenden, opdat wij U dan direct het U toekomende bedrag kunnen overmaken.
In afwachting van Uw berichten verblijven wij,
hoogachtend,
VAKGROEP DETAILHANDEL VISCH
(w.g. Mulder)
p.o. * Administratieve controle: Het document illustreert de strikte bureaucratische controle op geldstromen binnen de vishandel tijdens de oorlogsjaren. De nadruk ligt op verantwoording ("accountantsdienst") en het voorkomen van onregelmatigheden bij het verdelen van winstmarges.
* Terminologie: Termen als "extra-winst", "afnemersstaten" en "quota verdeling" wijzen op een sterk gereguleerde markt waarin winsten niet direct door de handelaren werden behouden, maar centraal werden herverdeeld via de vakgroep.
* Bankwezen: De vermelding van de Nederlandsche Middenstandsbank N.V. (een voorloper van de ING) als intermediair voor de giro-diensten is historisch relevant voor de ontwikkeling van het girale betalingsverkeer in Nederland.
* Status: De rode strepen en het grote vraagteken in de marge suggereren dat de ontvanger (waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of distributiekantoor) kritisch naar de uitvoerbaarheid van de gevraagde verklaring keek. Dit document stamt uit mei 1944, de late fase van de Duitse bezetting van Nederland. De "Vakgroep Detailhandel Visch" was onderdeel van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties die onder toezicht van de bezetter waren ingesteld (het zogenaamde "Organisatiebesluit 1941").
Tijdens de oorlog was de handel in zoetwatervis, met name paling, cruciaal voor de voedselvoorziening maar ook onderhevig aan complexe prijsbeheersing en distributieregels om de zwarte markt tegen te gaan. De brief toont aan dat, ondanks de oorlogsomstandigheden en de naderende bevrijding, het administratieve apparaat van de vishandel bleef streven naar een nauwgezette financiële afwikkeling van quota en winstverdelingen. De handgeschreven notitie over een bespreking in Amsterdam duidt op directe coördinatie tussen verschillende overheids- of sectororganen over de uitvoering van dit beleid.