Handgeschreven eerste concept van een ambtelijke brief. 8 juni 1944. [Linksboven in potlood:]
clandestiene
visch

[Rechtsboven:]
A’dam, 8/6 1944
W. b. M.

[In rood:]
1e-concept

[Hoofdtekst:]
Onder terugzending van
de met Uw kantbrief dd. 19/Mei
jl. om advies ontvangen stukken
no. 453 L.M. 1944 hebben de
ondergetekenden de eer U te
berichten, dat bij onderzoekingen,
welke dezerzijds herhaaldelijk in
de Jordaan werden ingesteld,
is gebleken, dat het hier partijen
visch betreft, welke niet op de
Vischmarkt te dezer stede waren
verdeeld; [doorgehaald: de personen die ...]
de personen die
met deze visch werden
aangetroffen, hebben met den
vischhandel niets uit te staan; zij
zijn niet in de veiling opge-
nomen. Het gaat hier hoofdzake-
lijk om partijen visch, welke
rechtstreeks uit IJmuiden worden Dit document is een kladversie van een officiële correspondentie tussen ambtelijke diensten in Amsterdam. De schrijver rapporteert over recherchewerk in de Jordaan naar aanleiding van illegale voedselstromen.

De kern van de rapportage is dat de aangetroffen partijen vis buiten het officiële distributiesysteem om werden verhandeld. De vis werd niet via de centrale Vischmarkt verdeeld en de betrokken personen waren geen erkende handelaren (niet opgenomen in de veiling). De tekst wijst erop dat de vis rechtstreeks uit IJmuiden werd aangevoerd, wat duidt op een directe lijn tussen de bron (de kust) en de zwarte markt in de stad, waarbij de verplichte keuringen en distributiebonnen werden omzeild. De datum, 8 juni 1944 (slechts twee dagen na de geallieerde landing in Normandië), plaatst dit document in een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er in Nederland sprake van toenemende voedselschaarste en een streng gereguleerd distributiestelsel.

De "zwarte markt" of clandestiene handel was voor veel Amsterdammers noodzakelijk om te overleven, maar werd door de autoriteiten streng gecontroleerd om de centrale voedselvoorziening (en de leveringen aan de bezetter) te waarborgen. De wijk de Jordaan was in die tijd een bekend bolwerk voor zowel de illegale handel als het verzet tegen de bezettingsmaatregelen. Het gebruik van de oude spelling (zoals visch en dezer stede) en de formele, ambtelijke zinsbouw zijn kenmerkend voor de Nederlandse bureaucratie uit de eerste helft van de 20e eeuw.