Officiële correspondentie (brief). 1 juni 1944. Bedrijfschap voor Visscherijproducten, Afdeling Algemene Zaken, 's-Gravenhage. Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Ronde stempel linksboven, grotendeels onleesbaar: ...AFDEELING...] [Rechtsboven handgeschreven: 124]

BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN

AFDEELING: Alg. Zaken.
BETREFFENDE: vestiging vischwinkel (AV.70)
'S-GRAVENHAGE, 1 Juni 194.4.
BERICHT OP SCHRIJVEN: [leeg]
BIJ ANTWOORD VERMELDEN: 11879/AZ/We.
BIJLAGE ... STUKS, T.W. ........................................

Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM.-

[Grote paarse stempel:] Nº 46A/102/1 M.1944

Hierbij berichten wij U, dat ons een aanvrage bereikte tot verkrijging van een vestigingsvergunning voor een vischhal door K. Klok, Bollandpark 2 II, aldaar, in een reeds door hem gehuurd perceel Ferdinand Bolstraat 147 te Amsterdam.

Wij verzoeken U ons Uw advies in dezen te verstrekken.

BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN,
[handtekening onleesbaar]

[Handgeschreven in blauwe inkt, linksonder:]
m.i. afwijzen.
Klok staat bekend
als iemand die
veel op IJmuiden koopt
en deze zwart verhandelt.
Go. 19-6-'44 [paraaf]

[Handgeschreven in rode inkt, rechtsonder:]
Is Klok i.v.m.
vischhandel
21-6-44 UB

[Voettekst:]
2e ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE — POSTGIROREKENING 351833 — TELEGRAMADRES: BEVIPRO
TELEFOON 720080 EN 772162, INTERCOMM. XX. VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE 722641
[Onderaan links:] (A) 34351 - 5000 - 3 - '44 - V.V.O. 341726 - K 983 Dit document is een ambtelijk schrijven van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten aan de Amsterdamse marktmeester. De kern van de brief is een verzoek om advies over een vergunningsaanvraag van ene K. Klok voor het openen van een "vischhal" aan de Ferdinand Bolstraat 147.

Het meest saillante detail bevindt zich in de handgeschreven kanttekeningen onderaan de brief. Een ambtenaar adviseert op 19 juni 1944 om de aanvraag af te wijzen. De reden hiervoor is een beschuldiging van zwarte handel: Klok zou vis opkopen in IJmuiden om deze buiten de officiële distributiekanalen om ("zwart") te verkopen. Een tweede aantekening van 21 juni vraagt om verdere opheldering of verificatie van deze Klok in relatie tot de vishandel. De datum van de brief (juni 1944) plaatst dit document midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het "Bedrijfschap" was een vorm van gedwongen economische organisatie (corporatisme) die door de bezetter was ingevoerd om de productie en distributie strak te controleren.

In deze periode van schaarste was de distributie van voedsel, waaronder vis, strikt gereguleerd via een bonnensysteem. De "zwarte handel" waar Klok van beschuldigd wordt, was een doorn in het oog van de autoriteiten, omdat het de officiële rantsoenering ondermijnde. IJmuiden was de belangrijkste aanvoerhaven voor vis, en directe inkoop daar zonder tussenkomst van de centrale distributieorganen was illegaal. Dit document illustreert hoe nauwlettend ondernemers werden gecontroleerd op hun politieke of economische "betrouwbaarheid" alvorens zij een vergunning kregen.