Handgeschreven ambtelijke notitie of rapportage.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke notitie of rapportage. 27 augustus 1944. [Links in de marge:]
vischverdeeling:
rokers.
vraagstuk.
[In rood potlood:] BX
[Bovenaan, diagonaal en doorgehaald:]
[onleesbaar, twee lijnen]
type huis
(v. d. Vreums)
A’dam 27/8 44
W. h. M.
[Hoofdtekst:]
Meermalen hebben de onderge-
teekenden, zooals U wel bekend is, geschreven
over de moeilijkheden, waarin de groep rooken-
kleinhandelaren, die in de verdeling zijn op-
genomen, zijn komen te verkeeren, doordat
de aal voor den handel is weggevallen.
Op allerlei manieren is getracht de rookers
aan handel te helpen: zij zijn opgenomen in
de mosselenverdeeling (des winters); in de
spieringverdeeling (des zomers), terwijl zij
eveneens opgenomen werden in de [doorgehaald: vervuiling] vischverdelingen
van visch van Scheveningen. Een [doorgehaald: blijvende] bevredigende
oplossing kon tot nu toe niet worden ver-
kregen: de spieringaanvoer is te wisselvallig,
terwijl de aanvoer van visch uit Scheveningen
zeer is teruggeloopen.
De laatste weken komt er echter
weer eenige aanvoer van laatstgenoemde plaats
en konden ook de daarvoor in aanmerking
komende rookers weer aan handel worden
geholpen. In tegenstelling met eenige maanden
geleden bestaat evenwel de aanvoer uit
Scheveningen voor het allergrootste deel uit
zeer kleine schol (schol IV = de kleinste
maat van ongeveer 15 cm.) Het document beschrijft de precaire economische situatie van visrokers in de late zomer van 1944. De kern van het probleem is het wegvallen van de aanvoer van aal (paling), traditioneel het belangrijkste product voor deze groep. Om deze neringdoenden te ondersteunen, heeft de distributie-instantie geprobeerd hen te laten participeren in de verdeling van andere vissoorten, zoals mosselen, spiering en zeevis uit Scheveningen.
De schrijver stelt echter vast dat deze alternatieven onvoldoende soelaas bieden:
1. Spiering: De aanvoer is te onregelmatig.
2. Zeevis (Scheveningen): De totale aanvoer is drastisch verminderd.
3. Kwaliteit/Maat: Hoewel de aanvoer uit Scheveningen recentelijk iets is aangetrokken, betreft dit voornamelijk "Schol IV", de kleinste sortering van slechts 15 cm, wat commercieel minder aantrekkelijk of lastiger te verwerken is voor de rokers.
Het handschrift is een vlot zakelijk cursief, typerend voor de vroege 20e eeuw. De doorhalingen ("vervuiling" vervangen door "vischverdeelingen" en "blijvende" door "bevredigende") wijzen op een concepttekst of een zorgvuldig geformuleerd verslag. Dit document is geschreven op 27 augustus 1944, een cruciaal moment in de Nederlandse geschiedenis. Dit is slechts een week voor "Dolle Dinsdag" en vlak voor het begin van de Hongerwinter.
De visserijsector was tijdens de bezetting zwaar getroffen. De Noordzee was grotendeels oorlogsgebied en de Duitse bezetter legde strenge beperkingen op aan de vaartuigen (zoals het "Sperrgebiet"). Scheveningen was onderdeel van de Atlantikwall, waardoor de toegang tot de haven en de zee zeer beperkt was.
De schaarste aan voedsel zorgde voor een streng distributiesysteem. De "groep rooken-kleinhandelaren" waarover gesproken wordt, maakte deel uit van dit gereguleerde systeem. Dat er specifiek over schol van 15 cm wordt gesproken, duidt op de enorme druk op de voedselvoorraad: zelfs ondermaatse vis werd gedistribueerd om de handel en de voedselvoorziening nog enigszins draaiende te houden. De notities in de marge en de diagonale krabbels bovenin suggereren dat dit document deel uitmaakte van een groter administratief dossier over de visvoorziening in de regio Amsterdam/Schiedam.