Getypt concept van een ambtelijk schrijven met handgeschreven correcties en aantekeningen. (Noot: Doorgehaalde tekst is geplaatst tussen [ ], handgeschreven toevoegingen staan tussen ^ ^.)

VD/HB.

^46^A/193/1^

C o n c e p t .

Vischverdeeling:
rookersvraagstuk.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
===========

Meermalen hebben de ondergeteekenden, zooals U wel bekend is, geschreven over de moeilijkheden, waarin de groep rookers-kleinhandelaren, die in de verdeeling zijn opgenomen, zijn komen te verkeeren, doordat de aal voor den handel is weggevallen. Op allerlei maken is getracht de rookers aan handel te helpen: zij zijn opgenomen in de mosselenverdeeling(des winters); in de spieringverdeeling(des zomers), terwijl zij eveneens opgenomen werden in de verdeeling van visch van Scheveningen. Een bevredigende oplossing kon tot nu toe niet worden verkregen: de spieringaanvoer is te wisselvallig, terwijl de aanvoer van visch uit Scheveningen zeer is teruggeloopen.

De laatste weken komt er echter weer eenige aanvoer van laatstgenoemde plaats en konden ook de daarvoor in aanmerking komende rookers weer aan handel worden geholpen. In tegenstelling [doorgehaald: met] ^tot ^van^^ eenige maanden geleden bestaat ^thans^ [In linker kantlijn: ^(bestaat thans^] (de aanvoer uit Scheveningen) voor het allergrootste deel uit zeer kleine schol (schol IV = de kleinste maat van ongeveer 15 cm.).

Deze visch is zeer moeilijk te verkoopen en het is op verkoopplaatsen voor de rookers reeds eenige malen voorgekomen, dat deze van de schol niet konden loskomen. Wanneer de schol is ontdaan van kop en vinnen, blijft er zoo weinig van over, dat de bevolking daaraan geen olie of boter wil spendeeren.

Deze moeilijkheid werd ook in de steden Rotterdam en Den Haag ondervonden, [doorgehaald: waar] ^om reden waarom^ men er toe is overgegaan, deze kleinste maat schol te laten rooken. Er ontstaat dan een product, dat smakelijk is en dat [doorgehaald: in bovengenoemde steden] ^naar ^is gebleken^^ vlot wordt verkocht. De vorige week is bij wijze van proef een kleine hoeveelheid schol IV door een Amsterdamschen rooker gerookt; de deskundige commissieleden waren over het resultaat zeer tevreden. Wij geven U daarom in overweging ook in onze stad een dergelijke ^maatregel^ te treffen. Het Bedrijfschap voor Visscherijproducten ^kan met dezen maatregel medegaan^ [doorgehaald: ondersteunt deze regeling], terwijl de Verdeelingscommissie voor visch een gunstig advies heeft uitgebracht.

De bedoeling is, dat de rookers zich tot een drie à viertal Dit document betreft een beleidsvoorstel om de economische positie van visrokers te verbeteren tijdens een periode van schaarste. De paling ('aal'), het traditionele product voor rokers, is niet meer beschikbaar. Eerdere pogingen om de rokers te laten handelen in andere vissoorten (mosselen, spiering) boden geen soelaas.

Het kernprobleem dat hier wordt beschreven is de onverkoopbaarheid van 'Schol IV' (zeer kleine schol). Consumenten weigeren hun kostbare en gerantsoeneerde vetstoffen (olie en boter) te gebruiken voor vis die na bereiding nauwelijks vlees bevat. Het voorstel is om deze kleine schol te roken, naar voorbeeld van Rotterdam en Den Haag, waardoor het een smakelijk en gewild product wordt.

De tekst is een ambtelijk concept waarin nog actief wordt gesleuteld aan de formulering. De handgeschreven wijzigingen (zoals de toevoeging dat het Bedrijfschap met de maatregel kan 'medegaan' in plaats van deze enkel te 'ondersteunen') duiden op een zorgvuldige afstemming tussen verschillende controlerende instanties. De context van dit document is de Nederlandse voedselvoorziening tijdens de Tweede Wereldoorlog. De visserij op de Noordzee was door de bezetter sterk aan banden gelegd, wat leidde tot grote tekorten aan populaire vissoorten zoals paling.

De termen 'verdeeling' (distributie), 'Bedrijfschap' en 'Wethouder voor de Levensmiddelen' wijzen op de strak geleide economie van de bezettingstijd. Het document illustreert de creativiteit waarmee men probeerde om laagwaardige reststromen (zoals te kleine schol) toch geschikt te maken voor menselijke consumptie en tegelijkertijd een beroepsgroep (de visrokers) voor faillissement te behoeden.