Getypte officiële verklaring/brief met handgeschreven aantekeningen en archiefstempel. 29 augustus 1939 Artistieke leiding (A. van Dalsum, A. Defresne) en administratie (J. Sternheim) van de "Zomerspelen 1939" [Stempel/Aantekening linksboven in paars]:
Nº 29/20/14 H. 1939 30/8

"Z O M E R S P E L E N 1 9 3 9"
Artistieke leiding A.v.Dalsum en A.Defresne

Administratie: J.Sternheim
Stadhouderskade 132, Tel.24854
Amsterdam (Z)

Amsterdam, 29 Augustus 1939.

[Handgeschreven aantekening rechtsboven, schuin]:
m.i. door v.v.
Insp.
dellaire

Als gevolg van de toespitsing der internationale verhoudingen, en de daaruit voortvloeiende algemeene mobilisatie in Nederland, hebben wij ons verplicht gezien de voorbereiding van de Gijsbrecht-voorstellingen stop te zetten.

Wij betreuren het zeer in verband met de belangrijke voorbereidende arbeid, die reeds was verricht, dat wij dit besluit moesten nemen, maar in deze penibele omstandigheden, achtten wij het, noch tegenover de gemeenschap, noch tegenover onze vele medewerkers en begunstigers, geoorloofd de voorstellingen door te zetten.

Wij stellen er prijs op hierbij onzen oprechten dank te betuigen aan de Gemeentelijke autoriteiten en instanties voor de groote hulp, die wij bij onze moeilijke opgave mochten ondervinden, aan de leden van het Eere-Comité voor het vertrouwen, dat zij in ons stelden, alsmede aan de Vereeniging voor Vreemdelingen Verkeer Amsterdam en de Vereeniging tot Veredeling van het Volksvermaak, en aan onze medewerkers, zoowel technisch als artistiek voor de werklust bij de voorbereiding getoond.

Wij spreken de hoop uit, dat het mogelijk zal zijn in rustiger tijden alsnog aan deze onverwezenlijkte plannen uitvoering te geven.

"ZOMERSPELEN 1939"

A. van Dalsum
A. Defresne
J. Sternheim Dit document is een historisch getuigenis van de abrupte overgang van vredestijd naar een staat van oorlogsdreiging in Nederland. De brief, gedateerd 29 augustus 1939, verschijnt exact één dag nadat de Nederlandse regering de algemene mobilisatie afkondigde en slechts drie dagen voor de Duitse inval in Polen (het begin van de Tweede Wereldoorlog).

De tekst weerspiegelt de verantwoordelijkheid die de artistieke leiding voelt. Albert van Dalsum en August Defresne waren giganten in het toenmalige Nederlandse toneel. Het feit dat zij een prestigieus project als de "Gijsbrecht" (Vondels Gijsbrecht van Aemstel) moeten staken, markeert het einde van het culturele optimisme van de jaren dertig. De terminologie ("penibele omstandigheden", "toespitsing der internationale verhoudingen") is kenmerkend voor de formele, ietwat bedompte sfeer van die dagen. De "Gijsbrecht van Aemstel" werd traditioneel rond nieuwjaar opgevoerd, maar voor 1939 was er een speciale zomerreeks gepland. De organisatie "Zomerspelen 1939" was een grootschalig initiatief om Amsterdam cultureel op de kaart te zetten.

De administratieve stempel en handgeschreven paraaf (mogelijk van een inspecteur van politie of een gemeentelijke ambtenaar) wijzen erop dat dit exemplaar afkomstig is uit een officieel archief, waarschijnlijk dat van de gemeente Amsterdam of de politie, die toezicht hield op openbare evenementen en de handhaving van de openbare orde tijdens de mobilisatieperiode. De hoop op "rustiger tijden" die in de laatste alinea wordt uitgesproken, zou pas ruim vijf jaar later, na de bezetting, bewaarheid worden.