Getypte ambtelijke brief (doorslag/copie). 25 september 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). [Handgeschreven rechtsboven:] Hr Müller

vP/HG.

29/26/2 M.
25 September 1939.

Restitutie marktgeld ten
name van B. Lakmaker.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat S. Lak-
maaker, Sint Antoniesbreestraat 4, die een plaats op de Nieuw-
markt heeft bezet voor het tweede kalender-halfjaar van 1939,
terzake het ingevolge artikel 17 lid 1 sub d der Verordening
op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden verschul-
digde marktgeld ten bedrage van ƒ 23,70 heeft betaald. Lakmaker
voornoemd maakt sedert 16 September jl. van de bedoelde plaats
geen gebruik meer, wegens de ongunstige tijdsomstandigheden.
Hij verzoekt daarom hem het teveel betaalde marktgeld te resti-
tueren. Inwilliging van dit verzoek lijkt mij billijk. Indien
hij het marktgeld volgens het tarief per dag en per kalender-
week had voldaan, zou Lakmaker in de periode van 1 Juli tot
16 September jl. een bedrag van ƒ 12,05 zijn schuldig geweest.
Ik geef U daarom beleefd in overweging wel te willen bevorderen,
dat het bij besluit van Burgemeester en Wethouders het verschil
tusschen ƒ 23,70 en ƒ 12,05 zijnde een bedrag van ƒ 11,65
wordt gerestitueerd, zulks op grond van artikel 36 der Verorde-
ning op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden.

De Directeur, * Kern van de zaak: Een marktkoopman, aangeduid als B. Lakmaker in de kop en S. Lakmaaker in de tekst, vraagt een deel van zijn vooraf betaalde staangeld terug omdat hij zijn kraam op de Nieuwmarkt heeft opgegeven.
* Financiële details: De koopman betaalde ƒ 23,70 voor het tweede halfjaar van 1939. Omdat hij op 16 september stopte, wordt berekend dat hij slechts ƒ 12,05 verschuldigd was op basis van dagtarieven. Er wordt geadviseerd om het verschil van ƒ 11,65 terug te betalen.
* Juridische basis: Het verzoek wordt getoetst aan de "Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden", specifiek de artikelen 17 en 36.
* Opvallend: Er is een inconsistentie in de spelling van de naam (Lakmaker vs. Lakmaaker) en de voorletter (B. vs. S.). De handgeschreven naam "Hr Müller" duidt waarschijnlijk op de behandelend ambtenaar of de ontvanger van dit specifieke afschrift. Dit document is gedateerd op 25 september 1939, minder dan vier weken na de Duitse inval in Polen en de daaropvolgende mobilisatie in Nederland. De term "ongunstige tijdsomstandigheden" is een direct eufemisme voor de economische onzekerheid en sociale ontwrichting die door de oorlogsdreiging ontstond.

De locatie (Sint Antoniesbreestraat en de Nieuwmarkt) lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De naam Lakmaker was een veelvoorkomende Joodse naam in deze buurt. Veel Joodse kleine ondernemers werden in deze periode direct getroffen door de economische malaise en de beginnende beperkingen, nog voordat de feitelijke bezetting van Nederland een feit was. Dit document toont de ambtelijke afhandeling van een individueel zakelijk drama tegen de achtergrond van naderend onheil.