Ambtelijke brief/adviesnota. 25 september 1939 (verzonden 27 september 1939). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). [Rechtsboven, handgeschreven:]
lex Hr. Müller
lex Hr. de Haer.

[Midden boven:]
VP/HG.

[Links:]
29/26/2 M.

[Midden, handgeschreven:]
Verzonden 27/9-39

[Rechts:]
25 September 1939.

[Links, onderstreept:]
Restitutie marktgeld ten
name van S. Lakmaaker.

[Rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Body tekst:]
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat S. Lak-
maaker, Sint Antoniesbreestraat 4, die een plaats op de Nieuw-
markt heeft bezet voor het tweede kalender-halfjaar van 1939,
terzake het ingevolge artikel 17 lid 1 sub d der Verordening
op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden verschul-
digde marktgeld ten bedrage van ƒ 23,70 heeft betaald. Lakmaaker
voornoemd maakt sedert 16 September jl. van de bedoelde plaats
geen gebruik meer, wegens de ongunstige tijdsomstandigheden.
Hij verzoekt daarom hem het teveel betaalde marktgeld te resti-
tueeren. Inwilliging van dit verzoek lijkt mij billijk. Indien
hij het marktgeld volgens het tarief per dag en per kalender-
week had voldaan, zou Lakmaaker in de periode van 1 Juli tot
16 September jl. een bedrag van ƒ 12,05 zijn schuldig geweest.
Ik geef U daarom beleefd in overweging wel te willen bevorderen,
dat hem bij besluit van Burgemeester en Wethouders het verschil
tusschen ƒ 23,70 en ƒ 12,05 zijnde een bedrag van ƒ 11,65
wordt gerestitueerd, zulks op grond van artikel 36 der Verorde-
ning op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden.

[Rechtsonder:]
De Directeur, * Inhoud: De brief is een formeel voorstel van een gemeentelijk directeur aan de wethouder om een deel van het vooruitbetaalde marktgeld terug te betalen aan de heer S. Lakmaaker. De ondernemer had voor het hele tweede halfjaar van 1939 betaald, maar stopte voortijdig met zijn kraam op de Nieuwmarkt.
* Financiële details:
* Betaald bedrag: ƒ 23,70 (voor het tweede halfjaar).
* Verschuldigd bedrag (tot 16 sept): ƒ 12,05.
* Voorgestelde restitutie: ƒ 11,65.
* Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar de lokale "Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden", specifiek artikelen 17 en 36.
* Terminologie: De term "billijk" wordt gebruikt om aan te geven dat het verzoek redelijk en rechtvaardig wordt geacht, ook al is het een afwijking van de standaardprocedure (vooruitbetaling per halfjaar). * Tijdsgeest: De brief is gedateerd op 25 september 1939, nog geen vier weken na de Duitse inval in Polen en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Nederland was gemobiliseerd en de dreiging was tastbaar.
* "Ongunstige tijdsomstandigheden": Deze veelzeggende zin verklaart waarom S. Lakmaaker stopte met zijn marktplaats. Het verwijst naar de economische onzekerheid en de algemene spanningen aan het begin van de oorlog.
* De persoon S. Lakmaaker: De naam Lakmaaker en het adres (Sint Antoniesbreestraat 4, in het hart van de toenmalige Jodenbuurt) duiden erop dat dit een Joodse marktkoopman was. De familie Lakmaaker was een wijdverbreide familie van handelaren in Amsterdam. Velen van hen zijn tijdens de latere bezetting gedeporteerd en vermoord; dit document vormt een klein administratief spoor van hun leven en nering vlak voor de grote catastrofe.
* Locatie: De Nieuwmarkt was (en is) een centraal marktplein in Amsterdam, destijds de belangrijkste marktlocatie grenzend aan de Joodse wijk.