MARKTWEZEN AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 29/29/2 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 25 October 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer I. Pach,
Gelderschekade 77 II,
Amsterdam-Centrum.
,Wijk 1.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Nieuwmarkt te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 29 October a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 30 October a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur, * Inhoud: De brief is een formele laatste waarschuwing (aanmaning) van de Dienst Marktwezen aan een marktkoopman, de heer I. Pach. Hij heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn vaste standplaats op de Nieuwmarkt.
* Sanctie: De ontvanger krijgt tot 29 oktober de tijd om te betalen. Gebeurt dit niet, dan wordt zijn vaste staanplaats per 30 oktober "onherroepelyk" ingetrokken op basis van het marktreglement.
* Uitzonderingen: De brief biedt een opening voor coulance indien er sprake is van overmacht, zoals ziekte of financiële nood (het ontvangen van 'steun').
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare formele ambtelijke stijl, inclusief verouderde spelling (zoals hierby, blyft, onherroepelyk, myn) en het gebruik van de hoofdletter bij het voornaamwoord U. * Datum en Locatie: De brief dateert van oktober 1939, kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was. De Nieuwmarkt was (en is) een centraal marktplein in Amsterdam.
* Sociaal-historisch: De geadresseerde, I. Pach, woonde aan de Gelderschekade. Dit gebied, nabij de Nieuwmarkt, maakte deel uit van de traditionele Joodse buurt van Amsterdam. Veel Joodse Amsterdammers waren in die tijd werkzaam als marktkoopman.
* Betekenis: Documenten zoals deze geven inzicht in de strikte administratieve handhaving van het marktwezen in de jaren dertig. Voor een kleine handelaar betekende het verlies van een 'vaste plaats' vaak een direct verlies van het gezinsinkomen. In het licht van de naderende bezetting (mei 1940) krijgt deze ambtelijke correspondentie een wrange bijklank, daar Joodse marktkooplieden kort daarna systematisch door de bezetter van de markten zouden worden verdreven.