Ambtelijke brief / conceptbesluit. 13 mei 1939. Vermoedelijk de Directeur der Publieke Werken (gezien de aard van de correspondentie). [Rechtsboven, handgeschreven:] M. de Boer [?]

VD/HG.

[Linksboven:] 30/946 M.

[Midden, handgeschreven:] Verzonden 15/5

[Rechts:] 13 Mei 1939.

Bestratingswerkzaamheden
Waterlooplein.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Binnenkort zal een aanvang worden gemaakt met de herbestrating van het verhoogde middengedeelte van het Waterlooplein (marktterrein; vide omtrent den toestand der bestrating mijn brieven d.d. 28 Januari en 1 April 1939 No.30/9/2 M. en No. 30/9/4 M.) Hierdoor zullen de kooplieden om beurten in groepen moeten worden verplaatst, hetgeen mogelijk is, door den rijweg, die tusschen de twee groote verhoogde middengedeelten loopt van de Houtkoopersdwarsstraat naar de Korte Houtstraat tijdelijk als marktterrein aan te wijzen; ik heb hieromtrent reeds overleg doen plegen met de Verkeerspolitie en den chef van het Bureau J.D.Meyerplein, die zich hiermede, gezien het tijdelijk karakter van dezen maatregel, wel konden vereenigen.

Ik geef U mitsdien beleefd in overweging, bij Besluit van Burgemeester en Wethouders te doen bepalen, dat gedurende den duur der bestratingswerkzaamheden op het Waterlooplein in de Bepaling van de grenzen, waarbinnen de markten worden gehouden (vastgesteld bij Besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 1 April 1938 No.817 L.M.1937) de begrenzing van de algemeene dagmarkt op het Waterlooplein komt te luiden:

"Voor de algemeene dagmarkt op het Waterlooplein wordt
"de marktruimte begrensd door den Zwanenburgwal, den Noordelijken,
"den Oostelijken en den Zuidelijken rijweg van het Waterlooplein". Dit document is een ambtelijk voorstel om de fysieke grenzen van de markt op het Waterlooplein tijdelijk te wijzigen. De aanleiding is noodzakelijk onderhoud: de herbestrating van de verhoogde plateaus waarop de markt normaal gesproken plaatsvindt.

De tekst illustreert de zorgvuldige procedurele aanpak van het Amsterdams gemeentebestuur in de jaren '30. Om de marktkooplui niet volledig te hoeven weren, wordt voorgesteld om de markt in fasen te verplaatsen naar de omliggende rijwegen. Er is voorafgaand overleg gepleegd met relevante instanties zoals de Verkeerspolitie en het lokale politiebureau aan het J.D. Meyerplein om de verkeersveiligheid en openbare orde te waarborgen. De schrijver verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen (verantwoordelijk voor marktzaken) om een formeel besluit van het College van Burgemeester en Wethouders uit te lokken om de geldende marktverordening tijdelijk aan te passen. Het Waterlooplein was in 1939 het hart van de Amsterdamse Joodse buurt en de daar gevestigde dagmarkt was een van de belangrijkste en meest iconische markten van de stad. Dit document is geschreven slechts een jaar voor de Duitse inval in Nederland.

De "verhoogde middengedeelten" waarnaar wordt verwezen, waren de karakteristieke stenen plateaus die de markt een eigen structuur gaven ten opzichte van het omliggende verkeer. De genoemde straten (Houtkoopersdwarsstraat, Korte Houtstraat) en de Zwanenburgwal situeren het gebied exact in de oude configuratie van het plein, voordat grootschalige saneringen en de latere bouw van de Stopera het uiterlijk van de buurt ingrijpend veranderden. Het document getuigt van het "normale" dagelijkse bestuur en onderhoud van de stad aan de vooravond van een catastrofale periode in de geschiedenis van dit specifieke plein en zijn marktbezoekers.