Handgeschreven brief (concept of kopie).
Origineel
Handgeschreven brief (concept of kopie). 17 mei 1920. Onbekend (mogelijk een Nederlandse exporteur of handelsagent). Herr B. Silberfelt, lid van de Deutsch-Oesterreichische Kirscheneinfuhrgesellschaft (Duits-Oostenrijkse kersenimportvereniging), gevestigd in Wenen IX, Gilgegasse 14. [Linksboven:]
No 1251 M. 1920.
Amsterdam 17 mai 1920
[Adres:]
Herrn B. Silberfelt.
mitglied d. Deutsch. Oesterr.
Kirscheneinfuhrgesellschaft
Wien
IX Gilgegasse 14.
[Inhoud:]
Mit Rücksichtnahme auf unsere Besprechungen beehre ich mich Ihnen mit zu teilen, dass wir der Stadt Wien sehr gern entgegen kommen werden betr. des Kaufs der Klippfische, welche der Transport jetzt wegen des warmen Wetters nicht transportierend mehr möglich ist.
Ich mache darum folgenden Vorschlag:
[In de linkermarge:] Sept & Ende September f D. Oesterr. Lebensm. Einf. Gesellsch.
Die Klippfische werden für unsere Rechnung bis zum nächsten Herbst hier im Kühlhaus aufbewahrt, alsdann werden sie so bald wie möglich von der [doorgehaald: Stadt Wien] übernommen. Der vereinbarte Preis von [doorgehaald: (Francs suisses 11.- w.)] 40.- Kronen pro Kilo wird beibehalten.
[Groot kruis door de volgende alinea:]
Die Bezahlung wird stattzufinden durch hiesige Bank gegen Einlieferung von Dokumenten. Ich möchte gern vernehmen, ob Sie mit diesem Vorschlag einverstanden sind.
[Vervolg na de doorhaling:]
[Doorgehaald: per 100 Kilogr wird beibehalten]
Ab 1 Oktober a.c. werden die Klippfische auf Ihre Rechnung und Risiko hier lagern.
Wir sind dann bereit für den uns zu Gunste kommendes betrag ein Kredit zu genehmigen bis 1 Oktober 1921. [Doorgehaald: Die] Der Betrag darf dann schon auf Sparkonto zu unseren Gunsten erlegt werden.
[Onderaan in de marge:] Kronen Ö.W. [Österreichische Währung] De brief behandelt de levering van een grote partij klipvis (gezouten en gedroogde kabeljauw) aan de stad Wenen. Vanwege het warme weer in mei 1920 wordt het transport riskant geacht voor de kwaliteit van de vis. De afzender stelt voor om de vis tot de herfst (september/oktober) in een Nederlands koelhuis op te slaan.
Een cruciaal aspect van de brief zijn de financiële voorwaarden. Er is zichtbaar geschoven met de valuta: de prijs was oorspronkelijk in Zwitserse franken (een stabiele munt), maar dit is doorgehaald en vervangen door 40 Oostenrijkse kronen per kilo. Bovendien biedt de afzender een ruim krediet aan tot oktober 1921, waarbij het bedrag op een spaarrekening ten gunste van de afzender kan worden gezet. De doorgehaalde tekst over betaling via een bank tegenover documenten suggereert dat de oorspronkelijke, strengere betalingsvoorwaarden zijn versoepeld om de transactie mogelijk te maken. Deze brief moet worden begrepen tegen de achtergrond van de periode direct na de Eerste Wereldoorlog. Oostenrijk, en met name de hoofdstad Wenen, kampte in 1920 met extreme voedseltekorten en hyperinflatie. Klipvis was in deze tijd een essentieel, houdbaar en eiwitrijk volksvoedsel dat op grote schaal vanuit Nederland en Scandinavië naar Centraal-Europa werd geëxporteerd als onderdeel van voedselhulp of handel.
De organisatie waaraan wordt geschreven, de Deutsch-Oesterreichische Kirscheneinfuhrgesellschaft, lijkt ondanks de naam ook betrokken te zijn bij de import van andere levensmiddelen (zoals de marge-notitie "f[ür] D. Oesterr. Lebensm. Einf. Gesellsch." bevestigt). De bereidheid van de Nederlandse handelaar om de goederen op te slaan en langdurig krediet te verlenen in de lokale, devaluerende munt (de Oostenrijkse kroon), getuigt van de complexe economische diplomatie en de noodzaak om flexibele handelsoplossingen te vinden in een ontwricht Europa. B. Silberfelt D. Oesterr