Getypt afschrift van een officiële brief met handgeschreven kanttekeningen. 24 juni 1920. Dienst der Publieke Werken (Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Publieke Werken. No. 1333 M. 1920. 7/7
D I E N S T der PUBLIEKE WERKEN. Afschrift.

Amsterdam, 24 Juni 1920.
No. 5866 / Doss. 3232 Dir

ONDERWERP:
Tandheelkundige Polikliniek J.D. Meyerplein.

1 Bylage (teek.)

Aan
den Heer Wethouder voor de Publieke Werken.

Hierby heb ik de eer, U te berichten, dat het ten zeerste noodig is, dat spoedig beslist wordt, waarheen het Marktmeestershuisje verplaatst zal worden, dat op het J.D. Meyerplein staat op de plaats, waar de Tandheelkundige Polikliniek gebouwd zal worden.

Zooals U bekend is, is de voorbereiding van dezen bouw op eenigszins onofficieele wyze geschied, om den bouw zooveel mogelyk te bespoedigen.

Door het gebruik van een kaart, waarop dat huisje niet voorkwam, is destyds verzuimd, het advies van den Directeur van het Marktwezen te vragen.

Ik heb myn Collega bericht, dat het huisje eenigszins verplaatst zou moeten worden, n.l. naar A, op bygaande situatie aangegeven.

De Directeur van het Marktwezen wil het naar B. verplaatsen en het daar bestaande urinoir opheffen. Dit laatste echter is m.i. niet mogelyk; het urinoir is in hoofdzaak daar geplaatst voor de Mozes- en Aäron-kerkgangers. Deze brief van de Dienst der Publieke Werken aan de wethouder legt een ruimtelijk conflict bloot op het J.D. Meyerplein in Amsterdam. De bouw van een nieuwe Tandheelkundige Polikliniek wordt gehinderd door een bestaand "Marktmeestershuisje".

De kern van de kwestie is een procedurefout: men heeft een verouderde kaart gebruikt waarop het huisje niet stond, waardoor de Directeur van het Marktwezen aanvankelijk niet geconsulteerd was. Nu er een besluit moet vallen over de nieuwe locatie van het huisje, zijn er twee opties:
1. Locatie A: Het voorstel van de afzender (Publieke Werken).
2. Locatie B: Het voorstel van de Directeur Marktwezen, waarbij een bestaand urinoir opgeheven moet worden.

De afzender maakt bezwaar tegen optie B, omdat het urinoir een belangrijke publieke functie vervult voor de kerkgangers van de nabijgelegen Mozes en Aäronkerk. Het document illustreert hoe praktische stadsplanning in de jaren '20 balanceerde tussen modernisering (gezondheidszorg) en bestaande religieuze en publieke voorzieningen. Het J.D. Meyerplein lag in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. In de vroege 20e eeuw investeerde de gemeente Amsterdam fors in volksgezondheid, waaronder tandheelkundige zorg voor minderbedeelden.

De Mozes en Aäronkerk, die in de brief wordt genoemd, is de markante kerk aan het Waterlooplein, grenzend aan het J.D. Meyerplein. De vermelding van de "kerkgangers" als reden om een urinoir te behouden, geeft een interessant inkijkje in de toenmalige sociale mores en de zorg voor de directe omgeving van religieuze gebouwen.

Het document weerspiegelt ook de bureaucratische realiteit van die tijd: het proberen te "bespoedigen" van processen via "onofficieele wyze", wat vervolgens weer tot nieuwe problemen leidde toen bleek dat de fysieke werkelijkheid (het aanwezige huisje) niet overeenkwam met de gebruikte kaarten. J.D. Meyerplein Gemeente Amsterdam Marktwezen Publieke Werken