Getypte circulaire op briefpapier van de Luchtbeschermingsdienst. 31 mei 1939. Het Hoofd van de Luchtbeschermingsdienst der Gemeente Amsterdam. De Wijkhoofden van Vak VI. LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM

AMSTERDAM, 31 Mei 1939.
SINT AGNIETENSTRAAT 4.
No. 113. Telefoon 43130 / 43321 ) toestel 483.
Gr. C.
Bijlage(n) : № 1 / 3 / 60 M. 1939 7/6

[Paraaf in potlood: Th. ...]

Aan H.H. Wijkhoofden van Vak VI.

Aangezien de bijeenkomst ter bespreking van de Luchtbeschermingsoefening eerst op 2 Juni a.s. wordt gehouden, moge ik U thans reeds inlichten over de wijze van oproeping der vrijwilligers, daar dit na dien datum niet meer zal kunnen plaats vinden.

Oorspronkelijk lag het in mijn bedoeling hiervoor de wijkhoofden volledig in te schakelen, doch in verband met het bovenstaande is dit slechts mogelijk voor de ordonnansen.

Ik verzoek U alle ordonnansen uit Uw wijk voor de oefening in te schakelen.

De oproeping van de ordonnansen gelieve U te doen geschieden door de blokhoofden.

Bovendien dient U 6 ordonnansen te Uwer beschikking te houden aan Uw opstellingsplaats. Uit welke blokken deze zullen worden genomen kan door U in overleg met het blokhoofd worden bepaald. De overige ordonnansen blijven dus ter beschikking van de blokhoofden.

Aan het Bureau van het Vakhoofd zal zwart papier voorradig zijn voor de afscherming der standplaatsen. Ook kan dit door het publiek tegen den prijs van f. 0.50 worden gekocht.

Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,
K/R.
-3
[Signatuur: J. Verschure] * Doel van het document: Het instrueren van de wijkhoofden over de logistiek rondom de mobilisatie van vrijwillige ordonnansen voor een aanstaande luchtbeschermingsoefening.
* Organisatiestructuur: De brief toont de hiërarchie van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) in Amsterdam: Hoofd LBD -> Vakhoofd -> Wijkhoofd -> Blokhoofd -> Ordonnans (vrijwilliger).
* Logistiek: Vanwege tijdsgebrek (de bespreking valt samen met de oefening op 2 juni) wordt de verantwoordelijkheid voor het oproepen van de ordonnansen gedecentraliseerd naar de blokhoofden.
* Civiele voorbereiding: De vermelding van "zwart papier" voor de "afscherming der standplaatsen" (verduistering) duidt op een praktische training in verduisteringsmaatregelen. Het feit dat het publiek dit papier voor 50 cent kan kopen, toont aan dat de burgerbevolking actief betrokken werd bij de voorbereidingen op een mogelijke luchtoorlog. Dit document stamt uit mei 1939, een periode van extreme internationale spanning, slechts vier maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Nederland was weliswaar neutraal, maar bereidde zich intensief voor op mogelijke luchtaanvallen. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was in de jaren '30 opgericht om burgers te trainen in eerste hulp, brandbestrijding en verduistering.

Vak VI betreft waarschijnlijk een specifiek stadsdeel of rayon binnen Amsterdam. De locatie Sint Agnietenstraat 4 huisvestte destijds diverse gemeentelijke diensten en was een centraal punt voor de civiele verdediging. Dergelijke oefeningen waren essentieel om het netwerk van vrijwilligers (zoals de genoemde blokhoofden en ordonnansen) paraat te houden voor het geval de dreiging werkelijkheid zou worden. De handtekening onderaan is vermoedelijk van J. Verschure, die destijds betrokken was bij de leiding van de Amsterdamse LBD. C. Gemeente Amsterdam