5 juni 1939 Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst der Gemeente Amsterdam H.H. Wijkhoofden (via H.H. Vakhoofden) LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM

B.
No. 1/3/13 M. 1939
Bijlage(n) :

5 Juni 1939.

AMSTERDAM,
SINT AGNIETENSTRAAT 4.
Telefoon 43130/43321 toestel 483.

[Handgeschreven aantekening rechtsboven:]
niet direct
aan Hr. Th. Tijman
Hr. Knoers

Aan H.H. Wijkhoofden
door tusschenkomst van
H.H. Vakhoofden.

Hierbij deel ik U mede, dat ten aanzien van de registratie der vrijwilligers van den Gem. Luchtbeschermingsdienst de volgende regeling is vastgesteld.

Indien een aanmelding van een vrijwilliger bij een Blokhoofd binnenkomt, neemt hij naam, functie en adres over, teekent het formulier af en zendt dit door naar zijn Wijkhoofd.

Deze schrijft de(n) vrijwilliger in zijn kaartsysteem in en zendt het formulier na afteekening door naar zijn Vakhoofd.

Na behandeling in de Vakadministratie wordt het formulier doorgezonden naar het Bureau van den Gem. Luchtbeschermingsdienst, teneinde aldaar de aanmelding te registreeren.

Komt een aanmeldingsformulier rechtstreeks bij het Bureau van den Gem. Luchtbeschermingsdienst binnen, dan zal dit onmiddellijk naar het Wijkhoofd worden doorgezonden. Deze drage er zorg voor, dat het Blokhoofd kennis krijgt van de betreffende aanmelding, waarna het formulier op de wijze als hierover is aangegeven, verder dient te worden behandeld.

V.
Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,

[Handtekening: J. Verschuur]

--- Het document is een officiële dienstmededeling van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD) waarin de administratieve procedure voor de registratie van nieuwe vrijwilligers strikt wordt vastgelegd. De hiërarchische structuur van de LBD komt hierin duidelijk naar voren: van de basis (Blokhoofd) via de tussenlagen (Wijkhoofd en Vakhoofd) naar de centrale administratie.

Opvallend is de nadruk op de papierstroom en het 'afteekenen', wat wijst op een formele, bureaucratische controle over de aanwas van personeel. De handgeschreven aantekening rechtsboven suggereert dat het document intern is gecirculeerd langs specifieke functionarissen (Tijman en Knoers). De spelling is de toenmalige standaard (bijv. "tusschenkomst", "teekent").

--- De datum van de brief, 5 juni 1939, is historisch zeer relevant. Het is slechts drie maanden voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de inval in Polen. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de dreiging van een gewapend conflict en met name luchtaanvallen zeer reëel.

De Gemeente Amsterdam was in deze periode koortsachtig bezig de civiele verdediging (Luchtbescherming) op orde te krijgen. De LBD was een burgerorganisatie die bij een aanval taken moest uitvoeren zoals brandbestrijding, eerste hulp en het handhaven van de verduistering. Het feit dat men op dit moment de registratie van vrijwilligers formaliseert, toont aan dat de organisatie aan het opschalen was in voorbereiding op een mogelijke noodtoestand. De ondertekenaar is vermoedelijk J. Verschuur, die destijds een leidende rol had binnen de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst. B. Gemeente Amsterdam