Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 10 februari 1939. № 172
L.M. 1939
No.39/7 V.H.1939.
Verdeeling ruimte verkiezingsreclame.

№ I / 10 / 2 M. 1939 4/3

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Gezien [Paraaf]

Vrijdag, 10 Februari 1939.

De Wethouder voor de Volkshuisvesting brengt in herinnering het bepaalde sub III van het besluit van 3 Februari 1939, No.39/7 V.H., betreffende de verdeeling van het aantal plaatsen voor het aanbrengen van verkiezingsreclameborden en -doeken, en deelt mede, dat de bij bovengemeld besluit ingestelde Commissie voor de Verkiezingsreclame bij schrijven van 9 Februari j.l. opgave heeft gedaan van de door de onderscheidene politieke partijen aangevraagde aantallen plaatsen voor de a.s. verkiezing van leden van de Provinciale Staten.

Na bespreking besluit de vergadering, lettende op het bovenaangehaalde schrijven van 9 Februari 1939 van bovengenoemde commissie:

1o. in verband met de in 1939 te houden verkiezing van leden van de Provinciale Staten van Noordholland de verdeeling van de voor verkiezingsreclame beschikbare ruimte te doen geschieden op de basis van de verhoudingscijfers der bij de in 1937 gehouden stemming ter verkiezing van leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, te Amsterdam op de verschillende lijsten uitgebrachte stemmen, met dien verstande, dat ten hoogste het aantal aangevraagde plaatsen zal worden toegewezen.

2o. met inachtneming van het onder 1o. bepaalde, de aantallen aan de onderscheidene politieke partijen toe te wijzen plaatsen voor het aanbrengen van verkiezingsreclame vast te stellen als volgt:

Afschrift hiervan zal worden gegeven aan de afdeelingen Volkshuisvesting (5 stuks), Publieke Werken (5 stuks), Algemeene Zaken (12 stuks) en voorts aan alle afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), het Pensioenbureau, den Gemeente-ontvanger en de Commissie voor de Verkiezingsreclame (6 stuks).

TG.

Voor eensluidend extract,
de Secretaris, Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse college van B&W over de logistieke afhandeling van politieke propaganda in de publieke ruimte. Het is een illustratie van de formele, bureaucratische aanpak van de democratie in het interbellum.

Kernpunten uit de analyse:
* Verdelingssleutel: De verdeling van reclamebordlocaties wordt niet willekeurig gedaan, maar is gebaseerd op de verkiezingsresultaten van de Tweede Kamerverkiezingen van 1937. Dit is een vroege vorm van het proportioneel toewijzen van middelen.
* Politiek Landschap: De lijst met partijen en hun toegewezen aantallen geeft een scherp beeld van de politieke krachtsverhoudingen in Amsterdam in 1939. De S.D.A.P. (socialisten) is verreweg de grootste, gevolgd door de C.P.N. (communisten) en de R.K.S.P. (katholieken). Ook de aanwezigheid van de N.S.B. met 65 plaatsen valt op.
* Administratieve complexiteit: De lijst onderaan het document toont hoe breed dit besluit werd verspreid binnen het ambtelijk apparaat (tientallen afschriften), wat wijst op de strikte regie die de gemeente voerde over de openbare orde en het straatbeeld tijdens verkiezingstijd. Het document dateert van februari 1939, een uiterst spannende periode in de Nederlandse geschiedenis. Europa stond aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In Nederland heerste politieke verdeeldheid door de opkomst van totalitaire bewegingen (zoals de N.S.B. aan de rechterzijde en de C.P.N. aan de linkerzijde), die beide in deze lijst voorkomen.

De verkiezingen voor de Provinciale Staten van Noord-Holland vonden plaats in een klimaat van neutraliteitspolitiek en economische nasleep van de crisis. Amsterdam was in die tijd een bolwerk van links (S.D.A.P. en C.P.N.), wat de hoge aantallen borden voor deze partijen verklaart. Het document laat zien dat, ondanks de internationale spanningen, het democratische proces in Nederland tot aan de Duitse inval in 1940 uiterst nauwkeurig en volgens de regels werd uitgevoerd.