Archief 745
Inventaris 745-289
Pagina 5
Dossier 82
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag/minuut).

16 januari (jaarcijfer '9' suggereert 1919 of 1929). Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst te Amsterdam).

Origineel

Getypte brief (doorslag/minuut). 16 januari (jaarcijfer '9' suggereert 1919 of 1929). De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst te Amsterdam). 1                                                16 Januari               9
39/8/1                            den Heer Wethouder voor de
                                      Levensmiddelen, alhier.

                                  In bijlage dezes heb ik de eer U een lijst te doen toekomen, houdende de namen der venters, die regelmatig in de Weesperstraat komen, alsmede een voorloopige aanduiding van de hun toegedachte plaatsen; de nummers bij deze plaatsen verwijzen naar de aan de bijlage gehechte schetsteekening. Uiteraard is den belanghebbenden nog niet gevraagd, of zij de eventueel voor hen te bestemmen standplaats wenschen te bezetten. Voor zoo ver die vraag door eenigen hunner ontkennend zou worden beantwoord, zou de onderlinge opstelling nog kunnen worden veranderd, evenals door ruiling tusschen de venters onderling.

                                  Met betrekking tot de vijf standplaatsen, die op de Nieuwe Prinsengracht worden voorgesteld diene, dat op dit punt vooral de vischventers zich plegen op te houden, zoodat het voor hen het meest geschikt is.

                                  Bij de onderhavige opstelling is voorts aangenomen, dat venters, die bereids elders een standplaats hebben, niet voor een tweede standplaats in aanmerking moeten komen. Hierdoor zijn twee venters buiten beschouwing gelaten.

                                  Ik zal gaarne van U vernemen, dat U zich met het bovenstaande kunt vereenigen, opdat een en ander daarna in de Permanente Commissie van Advies inzake ventvergunningen kan worden besproken.

                                                                         De Directeur, Deze brief vormt de administratieve neerslag van de toenemende regulering van de straathandel in Amsterdam aan het begin van de 20e eeuw. De kernpunten zijn:

  1. Systematisering: De gemeente brengt de informele handel in kaart door middel van namenlijsten en schetstekeningen met genummerde standplaatsen.
  2. Locatiebeleid: Er wordt rekening gehouden met bestaande informele patronen, zoals de concentratie van visventers op de Nieuwe Prinsengracht.
  3. Anti-monopolievorming: Er wordt expliciet vermeld dat venters slechts recht hebben op één standplaats ("niet voor een tweede standplaats in aanmerking moeten komen"). Dit diende om de schaarse plekken eerlijk te verdelen en te voorkomen dat enkele handelaren de markt zouden domineren.
  4. Onderhandelingsruimte: De plannen zijn nog "voorloopig" en laten ruimte voor feedback of onderlinge ruil door de venters zelf, wat duidt op een zekere mate van pragmatisme bij de uitvoering. De brief is gericht aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen". Deze specifieke wethouderspost (bekend van o.a. Floor Wibaut) was cruciaal tijdens en na de Eerste Wereldoorlog voor de voedselvoorziening en marktordening in Amsterdam.

De genoemde locaties, de Weesperstraat en de Nieuwe Prinsengracht, lagen in het hart van de toenmalige Joodse buurt. In deze wijk was de straathandel (het "venten") van vitaal belang voor het levensonderhoud van duizenden bewoners. De overgang van vrije straathandel naar een strak gereguleerd systeem met vergunningen en de "Permanente Commissie van Advies inzake ventvergunningen" was een proces van jaren, waarbij de gemeente trachtte orde en hygiëne te bevorderen in de vaak overvolle straten. Dit document laat de bureaucratische kant van die transitie zien.

Samenvatting

Deze brief vormt de administratieve neerslag van de toenemende regulering van de straathandel in Amsterdam aan het begin van de 20e eeuw. De kernpunten zijn:

  1. Systematisering: De gemeente brengt de informele handel in kaart door middel van namenlijsten en schetstekeningen met genummerde standplaatsen.
  2. Locatiebeleid: Er wordt rekening gehouden met bestaande informele patronen, zoals de concentratie van visventers op de Nieuwe Prinsengracht.
  3. Anti-monopolievorming: Er wordt expliciet vermeld dat venters slechts recht hebben op één standplaats ("niet voor een tweede standplaats in aanmerking moeten komen"). Dit diende om de schaarse plekken eerlijk te verdelen en te voorkomen dat enkele handelaren de markt zouden domineren.
  4. Onderhandelingsruimte: De plannen zijn nog "voorloopig" en laten ruimte voor feedback of onderlinge ruil door de venters zelf, wat duidt op een zekere mate van pragmatisme bij de uitvoering.

Historische Context

De brief is gericht aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen". Deze specifieke wethouderspost (bekend van o.a. Floor Wibaut) was cruciaal tijdens en na de Eerste Wereldoorlog voor de voedselvoorziening en marktordening in Amsterdam.

De genoemde locaties, de Weesperstraat en de Nieuwe Prinsengracht, lagen in het hart van de toenmalige Joodse buurt. In deze wijk was de straathandel (het "venten") van vitaal belang voor het levensonderhoud van duizenden bewoners. De overgang van vrije straathandel naar een strak gereguleerd systeem met vergunningen en de "Permanente Commissie van Advies inzake ventvergunningen" was een proces van jaren, waarbij de gemeente trachtte orde en hygiëne te bevorderen in de vaak overvolle straten. Dit document laat de bureaucratische kant van die transitie zien.

Locaties

Betreft standplaatsen in de Weesperstraat en op de Nieuwe Prinsengracht Amsterdam.

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Bepaling Waterlooplein 42.225
Aangegeven gevallen Waterlooplein 3060
J. Renz. Waterlooplein 6
W. Hartsuiker Waterlooplein
Alcoholhoudende dranken (*Spiritueux*) Waterlooplein 27.8
Alcoholhoudende dranken / *Spiritueux* Waterlooplein 25.1
A. Geboorte Waterlooplein 27.9
A. Geboorte Waterlooplein 25.1
Andere eet- en drinkwaren (*Autres denrées alimentaires*) Waterlooplein 1.2
Andere eet- en drinkwaren / *Autres denrées alimentaires* Waterlooplein 1.6
A. Schavrien Lepelstraat.(17)
Azijn (*Vinaigre*) Waterlooplein 0.4
Azijn / *Vinaigre* Waterlooplein 0.7
B. Dotsch Nieuwmarkt Noord-Westelijke vleugel van de brug over de N.Achtergracht tegenover den zijgevel van perceel Weesperstraat 140, tusschen een daar geplaatsten trammast en den eersten boom.(11)
B. Dotsch Waterlooplein
Belastingen naar het inkomen en vermogen Waterlooplein
Boek- en steendrukkerij Waterlooplein 44
P. Brood Waterlooplein 1.0
Brood / *Pain* Waterlooplein 1.7
Cacao en chocolade (*Cacao et chocolat*) Waterlooplein 0.4
Cacao en chocolade / *Cacao et chocolat* Waterlooplein 0.3
Chemische nijverheid Waterlooplein 2
Consumptieijs (*Glace de consommation*) Waterlooplein 3.7
Consumptieijs / *Glace de consommation* Waterlooplein 6.6
Dec., 1934 Waterlooplein Dec. '35
B. Diamant Waterlooplein 4
Diverse monsters / *Echantillons divers* Waterlooplein 6.4
Dividend- en tantièmebelasting Waterlooplein
E. Spreekmeester het verhoogde middengedeelte van het Jonas Daniel Meyerplein, recht tegenover de scheiding van de percelen no.18-20, achter de tweede rij boomen, ten Westen van het pompstation.(1)
E. Spreekmeester Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6