Brief / Rekest (concept of afschrift).
Origineel
Brief / Rekest (concept of afschrift). 27 Mei 1939. [Linksboven:] w.geb [?] Nº 1/30//M. 1339 27/5
[Rechtsboven:] Amsterdam 27 Mei 1939
Aan den WelEd Heer van der Laan
Directeur der Centrale Markthallen.
Jan v Galenstraat
Amsterdam West.
UWEd Heer Directeur der
Centrale Markthallen Een Overzicht gevende
van de bestaansvoorwaarden van den Groente-
man naar het schilderstuk van
J.E. Maxwell Anno 1853
Inkoopen voor het Kerstmaal en
Het Pinkstermaal.
Naar het schilderstuk van
F.H. Kaemmerer Anno 1839-1902
Doch in de jaren 1939 met Overheids
Crisisteun der Landbouw Crisisteun.
en Landbouw Consulenten Rijks Ambtenaren
Bemoeiing. Omzetbelastingen. en Gemeente
Wethouders van Levensmiddelenbedrijven
Gemeentelijk Controleurs en der Vent Vergunningen
Bouwschandalen Lapparell Zwendel. Anno 1939
Mogen al deze Overheidsbemoeiingen aan
de Kapstok der ijdelheid worden gehangen
En de Vrije bedrijven voor Handel en
Nijverheid weder worden in leven geroepen
worden in het belang van het gezinsleven
der Nederlandsche Vrouwen in hare
Dagtaak. hare Gezinleven Verhoudingen * Toon en Inhoud: De schrijver uit felle kritiek op de bureaucratische regeldruk en overheidsinterventie in de handel aan het einde van de jaren dertig. Er wordt een nostalgisch contrast geschetst tussen de "vrije" handel uit de 19e eeuw (verwezen naar schilderijen van Maxwell en Kaemmerer) en de toenmalige situatie vol "bemoeiing", "omzetbelastingen" en "ventvergunningen".
* Stijl: Het document is geschreven in een formeel maar emotioneel geladen Nederlands. De schrijver gebruikt sterke termen zoals "zwendel", "schandalen" en "Kapstok der ijdelheid" (een metafoor voor het afdanken van nutteloze zaken).
* Sleutelbegrippen:
* Crisisteun: Verwijst naar de Landbouw-Crisiswetgeving die bedoeld was om de economische gevolgen van de Grote Depressie te beheersen, maar die door velen als knellend werd ervaren.
* Centrale Markthallen: De plek waar de groothandel in levensmiddelen in Amsterdam plaatsvond; de directeur hiervan was een logisch aanspreekpunt voor klachten over marktregulering.
* Lapparell Zwendel: De auteur noemt dit specifiek als voorbeeld van misstanden in 1939, waarschijnlijk een lokale affaire of een destijds bekende corruptiezaak. De brief is gedateerd op 27 mei 1939, slechts enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Nederland verkeerde nog steeds in de nasleep van de economische crisis. De overheid had diepgaande controlemechanismen ingevoerd om de voedseldistributie en prijzen te reguleren (de 'Crisisorganisatie'). De brief weerspiegelt de onvrede onder kleine handelaren en burgers over de verstikkende bureaucratie van rijksambtenaren en gemeentelijke controleurs. De verwijzing naar het "gezinsleven der Nederlandsche vrouwen" duidt op het morele argument dat een vrije economie noodzakelijk is voor een stabiel en gezond huiselijk leven, een veelgebruikt argument in het maatschappelijk debat van die tijd.