[Pagina 14]

Jaar 1933 | 14

35. Woningvoorraad en arbeiders bij het bouwen. — Habitations disponibles et ouvriers travaillant aux constructions.
* Aanbouw op het einde van het jaar: 4319
* Aantal arbeiders daarbij werkzaam: 2459
* Vermeerdering (Totaal): 4128
* Woningvoorraad totaal op 31 december: 207.931
* Toename of afname van het tekort volgens de methode-Van Halte: + 812

36. Woningbeurs. — Bourse des habitations.
(Indeling naar jaarhuur van f 130 tot >f 1000)
* Ingeschreven: 16.553
* Afgeschreven: 15.887
* Te huur op ult.: 4.547
* Bovendien woningen met winkel of andere bedrijfsruimte: 1.537 / 1.332 / 475

37. Branden. — Incendies.
* Aantal malen de brandweer gealarmeerd: 4.324
* Aantal branden (Totaal): 1.912 (Kleine: 1084, Middelsoort: 69, Groote: 6, Schoorsteenbranden: 753)
* Aantal menschen omgekomen: 3 (1 bij verbranden woning, 2 door in brand geraken der kleeding)

38. Gebruik der bad- en zweminrichtingen en der gemeentelijke waschinrichting en waschuizen. — Etablissements de bain et de natation, blanchisserie et lavoirs publics municipaux.
(Data over buitenbaden, bassinbaden, kuipbaden, douches en schoolbaden)
* Totaal aantal baden/douches (Gem. inst.): 83.077 (hoog tarief) / 979.230 (laag tarief) / 133.057 (reductie)
* Particuliere instellingen (bassinbaden): 1.234.009

39. Bevolking der openbare voorbereidende en lagere scholen en schoolkindervoeding. — Population des écoles élémentaires et primaires publiques et distribution mun. d'aliments à l'école.
* Totaal aantal leerlingen op 15 december 1933: 71.882
* Schoolvoeding (Jaar 1933): 7.966 kinderen ontvingen voeding; Totaal aantal verstrekte rantsoenen: 2.565.033

[Pagina 15]

40. Opbrengst der rijksmiddelen 1) te Amsterdam, in vergelijking met die in het rijk. — Rendement des impôts de l'état 1) à Amsterdam, en comparaison de celui dans le royaume entier.
(Bedragen in Guldens / f)
* Totaal Amsterdam: f 134.574.674
* Totaal Het Rijk: f 539.134.662
* Belangrijkste posten (Amsterdam):
* Invoerrechten: f 38.411.136
* Belasting naar inkomen en vermogen: f 35.446.959
* Accijns op suiker: f 20.152.392
* Accijns op tabak: f 5.911.853

--- * Demografie en Welzijn: De cijfers onder tabel 39 zijn tekenend voor de tijd. In 1933, midden in de Grote Depressie, werden er ruim 2,5 miljoen voedselrantsoenen verstrekt aan bijna 8.000 Amsterdamse schoolkinderen. Dit wijst op een grote mate van armoede onder de stadsbevolking.
* Stedelijke Ontwikkeling: Ondanks de crisis was er nog sprake van woningbouw, met ruim 4.300 woningen in aanbouw en een totale voorraad van ruim 207.000 woningen. De "Woningbeurs"-cijfers laten echter een grote druk op de woningmarkt zien (16.553 inschrijvingen tegenover slechts 4.547 woningen te huur).
* Hygiëne: Het intensieve gebruik van gemeentelijke badinrichtingen (bijna een miljoen baden tegen laag tarief) bevestigt dat veel woningen in die tijd nog niet over eigen sanitair beschikten.
* Economische verhoudingen: Uit tabel 40 blijkt de enorme economische positie van Amsterdam binnen Nederland. De stad was in haar eentje verantwoordelijk voor circa 25% van de totale rijksopbrengst uit de genoemde belastingen (f 134,5 mln op een totaal van f 539,1 mln). Vooral de invoerrechten zijn een sterke indicator voor de havenactiviteit.

--- Dit document is afkomstig uit het Statistisch Jaarboek van Amsterdam uit 1933. Het jaarboek diende als een jaarlijkse "thermometer" voor de staat van de stad. Het jaar 1933 was een kantelpunt in de wereldgeschiedenis (onder andere door de machtsovername van Hitler in buurland Duitsland en het dieptepunt van de economische wereldcrisis).

In de Amsterdamse context zien we de sporen van de "Plan Zuid"-uitbreidingen en de vroege stadsuitbreidingsplannen (AUP). De tweetaligheid (Nederlands-Frans) was in die tijd gebruikelijk voor statistische publicaties om internationale vergelijkingen tussen steden en landen mogelijk te maken, aangezien Frans toen nog de diplomatieke en wetenschappelijke wereldtaal was. Gemeente Amsterdam