N. Greidanus

Getypte aangifte van diefstal (proces-verbaal excerpt).

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van de jaren '30 (bijv. "myn", "pakhuis", "voormiddags", "teeken"). * **Inhoud:** Het betreft een verslag van een diefstal door list. De verdachte, Karel Kreyt, kocht legaal één mud "poters" (pootaardappelen), maar had volgens een getuige (Koekenbier) daarvóór al stiekem een mud "bonte aardappelen" op zijn bakfiets geladen zonder te betalen. * **Schade:** De totale schade bedroeg Fl. 3,40 (3 gulden voor de aardappelen en 10 cent voor de twee zakken). * **Procedure:** De aangever verzoekt de marktmeester om de verdachte aan te houden bij het verlaten van het terrein. Dit duidt op een snelle actie direct na de ontdekking.

Proces-verbaal / Getuigenverklaring.

Het document is een getuigenverslag en een verslag van verhoor, opgesteld door een politiefunctionaris (verbalisant). De kern van de zaak is de aanhouding van Karel Willem Kreyt, een aardappelhandelaar die betrapt is met een mud aardappelen op zijn bakfiets waarvoor hij niet had betaald. De verklaring van Kreyt is opvallend: hij ontkent de diefstal niet ("heb weggenomen"), maar wel de diefstal *met het oogmerk* van wederrechtelijke toe-eigening. Zijn verweer is dat hij de aardappelen weliswaar zonder overleg had gepakt en verstopt onder een zeil, maar dat hij van plan was deze later die dag te betalen wanneer zijn financiële situatie (voldoende contanten) dat toeliet. Hij geeft expliciet toe dat hij geen toestemming had. De getuige Koekenbier bevestigt dat hij Kreyt de zakken heeft zien wegnemen terwijl hij zelf onzichtbaar in een onverlicht pakhuis stond. De eigenaar, Greidanus, bevestigt dat Kreyt een klant is, maar dat hij over deze specifieke partij niets had gezegd tijdens hun eerdere ontmoeting die ochtend.

Besluit/Extract uit het besluitenboek van de Regeringscommissaris.

* **Bestuurlijke context:** Dit document illustreert de veranderde bestuursstructuur in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. In plaats van een gekozen gemeenteraad en college van B&W, werden besluiten genomen door een 'Regeringscommissaris' (in dit geval Edward Voûte). * **Terminologie:** De spelling is conform de toenmalige schrijfwijze (bijv. "pakhuisafdeelingen", "regeeringscommissaris"). De term "apostille" verwijst naar een kanttekening of korte beslissing op een ambtelijk stuk. * **Inhoud:** Het gaat om een administratieve afhandeling waarbij zeven huurders van pakhuisruimtes (P.1 t/m P.7) op de Centrale Markt hun contract per 1 januari 1941 zien beëindigd. De reden hiervoor wordt in dit extract niet expliciet vermeld, maar er wordt verwezen naar rapporten van de Dienst van het Marktwezen en een accountant. * **Personen:** De genoemde huurders zijn C. Vos, J. Wiggermansen, W. Dekker, A. Troost Azn., N. Greidanus, D. Hendrikse en G.J.G. Koekenbier. Het document is ondertekend door gemeentesecretaris J. Walch. ---

Officiële brief/kennisgeving van een overheidsinstantie.

Deze brief dient als formele begeleiding bij het toesturen van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten van de brief zijn: 1. **Betalingsvoorwaarden:** De huurprijs bedraagt 10 gulden per week ("wekelijks verschijnende termijn"), wat binnen twee dagen na het vervallen van de termijn betaald moet worden. 2. **Onderhoudsplicht:** De directeur wijst de huurder op de wettelijke plicht (Art. 1619 BW) om zelf zorg te dragen voor kleine reparaties aan onder andere rolluiken, ruiten en sloten. 3. **Reclameregels:** Er geldt een strikt verbod op het aanbrengen van reclame-uitingen of borden op het gehuurde pand zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de directie. Het taalgebruik is formeel en autoritair ("ik heb de eer U", "beleefd rekening te houden met"), wat passend is voor een gemeentelijke instantie in die tijd.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE G.J.G.Koekenbier P 7 D.Hendrikse P 6 N.Greidanus P 5 A.Troost Azn. P 4 W.Dekker P 3 J.Wiggemansen P 2 C.Vos P 1

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE VD/HG. 46A/784/1 M. 23 October 1942. Gezonden aan: N. Steur, Vischhandel, Monnickendam. Fa. H. Tuyp, Vischhandel, Volendam. In verband met een aanvraag van K.A. Goldstein, 1e Jan van der Heydenstraat 142 hs, alhier om een toewijzing van gepelde garnalen en gerookte aal verzoek ik U mij over de basisjaren 1939 en 1940 per week op te geven, welke hoeveelhede...