Getypte aangifte van diefstal (proces-verbaal excerpt). 18 februari 1939. [Handgeschreven/Stempel bovenaan:]
33/14/5 M. 1939

[Stempel linksboven:]
Gezien
[Handtekening/Paraaf]

[Getypte tekst linkermarge:]
Diefstal van een mud(twee
zakken)bonte aardappelen,
ten nadeele van den aardap-
grossier
N. Greidanus,

contra:
Karel Willem Kreyt, geboren
te Amsterdam 7 November 1910,
aardappel-en groentenhandelaar,
wonende Admiralengracht
58 beletage te Amsterdam(West)

[Hoofdtekst:]
XXXXXXXXXXXX
2 2

Zaterdag achttien Februari 1900
negenendertig werd my, Carel Lodewyk Buenting,
ambtenaar van het Marktwezen te Amsterdam, tevens
onbezoldigd veldwachter dezer gemeente, door
Nies Greidanus, oud 33 jaar, aardappelgrossier,
wonende Admiraal de Ruyterweg 252 huis te
Amsterdam(West) de navolgende aangifte gedaan en
verklaarde hy: "Ik kwam heden te ongeveer 6.45
uur voormiddags by myn pakhuis, hetwelk zich
bevindt op pier P. op de terreinen van de Centrale
Markt, Jan van Galenstraat te Amsterdam(West). Op
dat oogenblik kwam een myner klanten, genaamd
Karel Kreyt, my tegemoetloopen. Hy vroeg my naar
den prys van poters, een aardappelsoort, welke
ik op de Centrale Markt in myn pakhuis in voor-
raad heb. Ik noemde hem den prys, waarop hy een
mud van deze aardappelen van my kocht en op zyn
driewielige bakfiets laadde. Deze bakfiets stond
in de nabyheid van myn pakhuis. Nadat hy het mud
poters opgeladen en betaald had bestelde hy nog
een mud poters, alsmede een mud bonte aardappelen.
Hy vroeg my deze bestelling in de middaguren te
leveren. Vervolgens vertrok hy. Onmiddellyk nadat
Kreyt verdwenen was stelde P.J. Koekenbier, die
in dienst is by zyn broer G.J.G. Koekenbier en
die een pakhuis naast het myne bezet, my de vraag
of Kreyt my een mud bonten had betaald. Koekenbier
had gezien dat Kreyt, voordat ik hedenmorgen de
markt betrad, een mud bonte aardappelen van myn
voorraad op den loswal had afgenomen en opgeladen. Ik antwoordde dat
Kreyt my niet gesproken had over een mud bonte aardappelen dat hy
by my zou hebben weggenomen en dat hy my deze aardappelen dan ook
niet betaald had. Onmiddellyk ging ik myn voorraad na en constateerde
ik dat er een mud(twee zakken)bonte aardappelen van myn voorraad
was weggenomen. Het zeil, waaronder deze aardappelen liggen was weer
netjes over de aardappelen gelegd en het bindtouw was er weer over
heen geschoven. Onmiddellyk nadat ik de vermissing waarnam heb ik het
Marktwezen van een en ander in kennis gesteld, waarbij ik verzocht om
Kreyt, die nog op de markt moest zyn, by het verlaten van de Centrale
Markt aan te houden. De prys van de aardappelen is Fl.3.30, terwyl de
zakken Fl.0.05 per stuk kosten, zoodat ik door dezen diefstal voor
Fl.3.40 benadeeld ben. Niemand heb ik toegestaan om van myn voorraad
een mud bonte aardappelen weg te nemen of daarover op andere wyze
te beschikken. Na voorlezing en volharding teeken ik met U deze
aangifte. * Taalgebruik: Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van de jaren '30 (bijv. "myn", "pakhuis", "voormiddags", "teeken").
* Inhoud: Het betreft een verslag van een diefstal door list. De verdachte, Karel Kreyt, kocht legaal één mud "poters" (pootaardappelen), maar had volgens een getuige (Koekenbier) daarvóór al stiekem een mud "bonte aardappelen" op zijn bakfiets geladen zonder te betalen.
* Schade: De totale schade bedroeg Fl. 3,40 (3 gulden voor de aardappelen en 10 cent voor de twee zakken).
* Procedure: De aangever verzoekt de marktmeester om de verdachte aan te houden bij het verlaten van het terrein. Dit duidt op een snelle actie direct na de ontdekking. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de handelsgeest op de Centrale Markthallen in Amsterdam in 1939, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markthallen (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) waren het kloppende hart van de voedseldistributie in Amsterdam.

Opmerkelijk is de dubbelrol van Carel Lodewyk Buenting als ambtenaar van het Marktwezen én "onbezoldigd veldwachter", wat hem opsporingsbevoegdheid gaf op het marktterrein. De vermelding van een "driewielige bakfiets" is typerend voor het kleinschalige transport van handelaren in die tijd. De diefstal van een "mud" (vroeger 100 liter, in de aardappelhandel vaak gelijkgesteld aan circa 70 kilo) vertegenwoordigde in 1939 een aanzienlijke hoeveelheid voedsel, ook al lijkt het bedrag van Fl. 3,40 naar huidige maatstaven gering. G.J.G. Koekenbier N. Greidanus P.J. Koekenbier Marktwezen