J. v. d. Heijdenstr

Handgeschreven rapport van de Inspectie voor het Marktwezen.

Het document is een ambtelijk rapport over een incident op de vismarkt in Amsterdam. De kern van de zaak is een conflict tussen een lokale handelaar (G. Boeske) en een belangrijke aanvoerder uit Enkhuizen (G. Klooster). **Belangrijkste punten:** * **De aanleiding:** Een ruzie over de "verdeeling van de aal". Boeske voelde zich tekortgedaan, wat leidde tot een bijna fysieke confrontatie. * **De toon:** Boeske wordt door de rapporteur getypeerd als "iemand met een groote mond", wat direct de sympathie van de ambtenaar voor de aanvoerder (Klooster) verraadt. * **Het risico:** De rapporteur maakt zich zorgen dat Klooster zijn dreigement om "nooit weer" te komen waarneemt. Dit zou de visaanvoer in Amsterdam in gevaar brengen. * **Afhandeling:** Uit de latere aantekeningen blijkt dat Boeske is opgeroepen bij de Inspectie ("onderhouden") om de zaak recht te zetten en de aanvoerder te behouden.

Handgeschreven brief (klacht).

De brief is geschreven door J. Westhoff, een viskoper uit de Eerste Jan van der Heijdenstraat in de Amsterdamse Pijp. Hij richt zich tot een hogere instantie (waarschijnlijk de Crisis-Controle-Dienst of een vergelijkbaar distributie-orgaan) met een formele klacht. Westhoff heeft recht op een wekelijkse toewijzing van vier kisten garnalen, maar hij stelt dat hij herhaaldelijk gekort wordt op deze hoeveelheid (er wordt telkens één kist ingehouden). Hij heeft dit reeds aangekaart bij een lid van de betreffende commissie, die hem heeft geadviseerd zich direct tot de geadresseerde te wenden. De schrijver benadrukt dat er geen geldige reden is voor de korting en biedt aan om bewijs te leveren van zijn omzet en verbruik. Het taalgebruik is formeel maar bevat diverse grammaticale en spellingfouten (zoals "toeweijziging" in plaats van toewijzing, "verzegd" in plaats van verzocht/gezegd, en "rekendene"). Dit duidt op een ambachtsman die probeert de ambtelijke taal van die tijd te hanteren.

Registerpagina (waarschijnlijk een bevolkingsregister, ledenlijst of woningregister).

* **Handschrift:** Een verzorgd maar snel 'kantoorshandschrift' uit de vroege 20e eeuw. Er is gebruik gemaakt van diakritische tekens zoals de 'ij' met puntjes en de typische 'S' en 'G' uit die periode. * **Structuur:** De pagina is ingericht om mutaties bij te houden. Veel namen komen op beide pagina's voor, maar met verschillende adressen. Dit suggereert dat de linker- en rechterpagina mogelijk een "oude" en "nieuwe" situatie weergeven, of een alfabetische index versus een geografische ordening. * **Afkortingen:** Er wordt veel gebruik gemaakt van 'idem' om herhaling van achternamen of straten aan te duiden. Verdiepingen worden aangegeven met Romeinse cijfers (I, II, III, IV) en de toevoeging 'h' voor 'huis' (begane grond). * **Correcties:** Er zijn diverse doorhalingen zichtbaar, wat duidt op een levend administratief document waarbij bewoners verhuisden of gegevens werden geactualiseerd.

Handgeschreven lijst op een voorbedrukt formulier met kolommen.

* **Demografie:** De lijst bevat uitsluitend mannen, geboren tussen circa 1883 en 1917. De overgrote meerderheid is geboren in Amsterdam (afgekort als A'dam) en heeft de Nederlandse nationaliteit. * **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Oosterparkbuurt) en de Joodse buurt (Nieuwe Achtergracht, J.D. Meijerplein), wat typerend is voor de Joodse bevolkingsconcentratie in Amsterdam tijdens die periode. * **Sociale status:** De burgerlijke staat is veelal "gehd" (gehuwd), met een aanzienlijk aantal gezinnen met kinderen (variërend van 1 tot 4). * **Notaties:** De Romeinse cijfers achter de adressen (I, II, III) en "hs" (huis) geven de verdieping aan. De vinkjes suggereren een administratieve controle, bijvoorbeeld bij het oproepen of deporteren van deze personen.

# TRANSCRIPTIE J. Jordens. p/a Joh v. d. Heydenstraat 138 III A’dam. Verzoeke zoo spoedig mogelijk met officiële stukken te komen bij Bedrijfschef v/h Marktwezen betreffende ander toezicht stellen van Uw zoon. [in rood potlood:] 17/107/3 [onderstreept symbool, lijkt op een 'M'] [in inkt:] 8/1/’42 HG

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *Zev. M. de Boer.* (of *Zev. M. de Raer.*) [Handgeschreven middenboven:] *extra* VP/DV. 90/15/2 M. 18 Maart 1940. den Heer P.J. Terpstra, Waddendijk 48 hs., <u>Amsterdam-Noord.</u> Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 6 Maart jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein in plaats van door J. van ...

# TRANSCRIPTIE Advies op brief No: 90/15/1 M. Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen. Het verzoek van P.J. Terpstra pl: No 109. Morsplein, om P. A. J. Wolke, geb: 13 Sept: 1890 als assistent, inplaats van J. v. d. Heide kan m.i. worden ingewilligd. Amsterdam 12/3 '40 [v. d. Burg]

# TRANSCRIPTIE *(Rechtsboven handgeschreven:)* 2ex. M. de Boer *(Linksboven:)* VP/DV. 90/15/2 M. *(Midden handgeschreven:)* Verzonden 20/3-’40. *(Rechts:)* 18 Maart 1940. *(Adresstrip:)* den Heer P.J. Terpstra, Waddendijk 48 hs., <u>Amsterdam-Noord.</u> *(Inhoud:)* Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 6 Maart jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op ...

# TRANSCRIPTIE [Briefhoofd linksboven:] G. WEDEKIND SACHBEARBEITER DER OMNIA TREUHANDGES. M. B. H. [Stempels bovenaan:] $N^{\text{o}} = 18/2/5$ $M. 1944 \frac{6}{3}$ [Rechtsboven handgeschreven/getypt:] 875 h K476 APELDOORN, 3. März 1944 Waltersingel 85 T. 29 [Adressering:] An das Marktwezen, A m s t e r d a m. W. Jan van Galenstraat 14 [Handgeschreven notitie in de kantlijn:] Lijst 20/3 ...